Πρόγονος της κοινής κυδωνιάς είναι η Cydonia oblonga Mill( συχνά αναφέρεται ως ο άγριος τύπος ή η προγονική μορφή της οικογένειας Rosaceae.
Ενώ το είδος Cydonia oblonga καλλιεργείται για πάνω από 6.000 χρόνια, οι άγριες μορφές που συναντώνται, συνήθως, στην περιοχή του Καυκάσου.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙ -ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗ
Επιστημονική Ονομασία: Cydonia oblonga Mill.
Οικογένεια: Rosaceae (οικογένεια τριαντάφυλλου).
Συγγενικά Είδη (Συχνά συγχέονται/ονομάζονται “Άγρια/Ανθισμένη Κυδώνια”):
Είδη Chaenomeles (π.χ., C. japonica, C. Speciosa),
τα οποία είναι μικρότεροι, αγκαθωτοί θάμνοι με πιο εντυπωσιακά άνθη.
ΔΙΑΦΟΡΕΣ (Άγριο κυδώνι έναντι καλλιεργούμενου κυδωνιού.)
–Μέγεθος και Σχήμα Καρπού
Ο άγριος/αρχικός καρπός της κυδωνιάς είναι γενικά μικρότερος και πιο έντονα κίτρινος, συχνά σε σχήμα αχλαδιού ή ακανόνιστος. Οι σύγχρονες ποικιλίες είναι μεγαλύτερες και μερικές φορές σε σχήμα μήλου.
– Γεύση και Υφή
Το άγριο κυδώνι είναι αρκετά πιο σκληρό, πιο στυφό και λιγότερο εύγευστο στην κατανάλωση ωμό, σε σύγκριση με βελτιωμένες, καλλιεργημένες, αν και ακόμα ξινές, ποικιλίες.
–Χαρακτηριστικά
Οι άγριοι τύποι έχουν πιο πολλά αγκάθια (αν αναφέρονται σε Chaenomeles) ή έχουν πιο καμπυλωτά, πυκνά, απλωμένα κλαδιά (αν αναφέρονται σε άγρια κυδωνιά), ενώ τα καλλιεργημένα δέντρα είναι συχνά εμβολιασμένα και πιο καλά διαχειριζόμενα.
–Άρωμα
Και οι δύο είναι ιδιαίτερα αρωματικοί, αλλά οι άγριοι τύποι μπορεί να έχουν ένα πιο έντονο και παρατεταμένο άρωμα.
ΧΡΗΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ
Ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσε το άγριο κυδώνι ως
εμμηναγωγό, παυσίπονο της μήτρας και για υποκαπνισμούς.
Η ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΑΛΛΟΥΣ
Οι αρχαίοι Έλληνες επαινούσαν το κυδώνι και το χρησιμοποιούσαν, κατά την εποχή του Ιπποκράτη, για πεπτικά προβλήματα και ως γενικό φαρμακευτικό τονωτικό.
Το αποκαλούσαν «Χρυσό Μήλο» και ηταν σύμβολο αγάπης και γονιμότητας (Αφροδίτη) και χρησιμοποιούνταν ως φαρμακευτικό φρούτο για εντερικές διαταραχές, διάρροια και εμετό.
-Διοσκουρίδης
Συχνά αναφέρεται σε πρώιμα κείμενα ως φάρμακο για «στομαχικά προβλήματα», διάρροια και για να «μειώσει τα συμπτώματα του σωματικού πόνου».
–Μεσαιωνική χρήση
Χρησιμοποιούνταν ως τονωτικό για την υγεία του πεπτικού συστήματος και τον 11ο αιώνα χρησιμοποιούνταν από τους γιατρούς, για να αποτρέψουν «τους ατμούς του κρασιού να ανέβουν στο κεφάλι», ουσιαστικά ένα φάρμακο για τη μέθη.
Ο καρπός συνήθως δεν καταναλώνεται ωμός, αλλά μάλλον μαγειρεμένος ή επεξεργασμένος, μια πρακτική που παρέμεινε σταθερή από την αρχαιότητα.
ΙΑΤΡΟΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ
Το Cydonia oblonga είναι ένα οπωροφόρο δέντρο της οικογένειας Rosaceae.
Οι καρποί, οι σπόροι και τα φύλλα του χρησιμοποιούνται, από καιρό, τόσο στη μαγειρική όσο και στη λαϊκή/παραδοσιακή ιατρική λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε πηκτίνη, τανίνες, βιταμίνη C και κάλιο.
Παρακάτω παρέχονται λεπτομερείς πληροφορίες, σχετικά με τις χρήσεις και τις πιθανές παρενέργειες.
ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ Cydonia oblonga (Σύγχρονη Ιατρική. )
1. Φαρμακευτικές και θεραπευτικές χρήσεις
Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, της ναυτίας που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη και ως αντιφλεγμονώδες
–Πεπτικό σύστημα
Το κυδώνι είναι αποτελεσματικό για γαστρεντερικές διαταραχές, γαστρίτιδα, έλκος, δυσκοιλιότητα και διάρροια, λόγω των στυπτικών και περιβαλλοντικών ιδιοτήτων του (πηκτίνη και βλεννώδες υλικό από τους σπόρους).
-Αναπνευστικές παθήσεις
Τα σιρόπια και τα αφεψήματα από τους καρπούς και τους σπόρους χρησιμοποιούνται για τον βήχα, τη βρογχίτιδα και το βρογχικό άσθμα.
–Καρδιαγγειακά
Το κάλιο βοηθά στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, μειώνοντας τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικών επεισοδίων και καρδιακών προσβολών.
-Αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές επιδράσεις
Τα φύλλα και οι καρποί περιέχουν φλαβονοειδή (όπως κερσετίνη), τα οποία μειώνουν τη φλεγμονή και καταπολεμούν το οξειδωτικό στρες.
–Εξωτερική χρήση
Το τζελ από σπόρους κυδωνιού χρησιμοποιείται για την επούλωση τραυμάτων, πρωκτικών ραγάδων και την καταπράυνση ερεθισμών του δέρματος.
-Διαβήτης
Το κυδώνι βοηθά στη μείωση των επιπέδων σακχάρου .
ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ
Το κυδώνι θεωρείται ασφαλές, αλλά η υπερβολική κατανάλωση ή η ακατάλληλη χρήση μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες.
–Τοξικότητα σπόρων (κυάνιο)
Οι σπόροι του κυδωνιού περιέχουν νιτριλοζίτες (αμυγδαλίνη), οι οποίοι, όταν υδρολύονται στο στομάχι, απελευθερώνουν υδροκυάνιο (HCN).
Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων σπόρων, ειδικά μασώμενων, μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση.
Είναι καλύτερο να αποφεύγετε την κατανάλωση σπόρων σε μεγάλες ποσότητες.
-Δυσκοιλιότητα
Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε τανίνες, η υπερβολική κατανάλωση του φρούτου μπορεί να προκαλέσει δυσκοιλιότητα.
– Γαστρεντερικός ερεθισμός
Το ωμό κυδώνι περιέχει οξέα, που μπορούν να ερεθίσουν τον γαστρικό βλεννογόνο σε περιπτώσεις γαστρίτιδας, οισοφαγίτιδας με παλινδρόμηση ή πεπτικών ελκών.
-Αλλεργικές αντιδράσεις
Σε σπάνιες περιπτώσεις, είναι πιθανή αλλεργία στο φρούτο (κνησμός, δερματικό εξάνθημα).
-Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων
Η υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και τανίνες μπορεί να συνδεθεί με ορισμένα φάρμακα, μειώνοντας την απορρόφησή τους.
-Αντενδείξεις
Γαστρίτιδα και έλκη:
Το ωμό κυδώνι δεν συνιστάται σε περιόδους έξαρσης γαστρεντερικών παθήσεων.
-Εγκυμοσύνη και θηλασμός
Καταναλώστε με μέτρο.
Αποφύγετε την παρατεταμένη χρήση μεγάλων δόσεων (π.χ., αφεψήματα σπόρων).
-Παιδιά
Το σιρόπι κυδωνιού θεωρείται ασφαλές για παιδιά άνω των 7 μηνών (εκτός εάν είναι αλλεργικά).
ΑΛΛΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ
-Μαγειρικές χρήσεις.
Τα φρούτα, σπάνια, τρώγονται ωμά, λόγω της υψηλής στυφότητάς τους (οι στυφές ιδιότητες των τανινών), αλλά εκτιμώνται ιδιαίτερα σε επεξεργασμένες μορφές: *Μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού, ζελέ.
Προστίθενται σε πιάτα με κρέας, πιλάφι και σούπες (για να προσθέσουν μια πικάντικη οξύτητα).
-Παρασκευή ζελέδων (λόγω της υψηλής πηκτίνης) ή «τυρί από κυδώνι» (membrillo).
ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΕΙΝΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ.ΓΙΑ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΧΡΗΣΗ, ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΕΙΤΕ ΤΟ ΓΙΑΤΡΟ ΣΑΣ.
