ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Το Δοκίμειον (αλλιώς και Δοκιμία και Δοκίμιον) ήταν αρχαία πόλη της Φρυγίας της Μικράς Ασίας, όπου υπήρχαν περίφημα λατομεία μαρμάρου.
ΘΕΣΗ
Ο Στράβων το τοποθετεί κοντά στα Σύνναδα.
Ο Στράβων υποστηρίζει ότι η πεδιάδα των Συννάδων έχει 60 στάδια μήκος και ότι πιο πέρα είναι το Δοκίμειον.
Ο Πευτιγγεριανός πίνακας τοποθετεί το Δοκίμειον στην οδό που συνδέει τα Σύνναδα με το Δορύλαιον.
Συντεταγμένες : 38°52′Β 30°45′Α
ΟΝΟΜΑ
Η πόλη πιστεύεται ότι ιδρύθηκε κατά την Ελληνιστική περίοδο, πιθανώς στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ.. Το όνομα προέρχεται από τον Δόκιμο (Δόκιμος), στρατηγό του Μεγάλου Αλεξάνδρου και αργότερα του Αντιγόνου Μονοφθάλμου, ο οποίος ήταν διοικητής στη Φρυγία.
Στην αρχαιότητα αναφέρεται με διάφορες ονομασίες, όπως Δοκίμειον, Δοκίμιον, Δοκιμία κώμη (village), και Δοκίμαιον.
Άλλες Σημασίες του “Δοκίμιον” (Λεξικολογικά):
Σε αντίθεση με την τοπωνυμική προέλευση, η λέξη δοκίμιον στα ελληνικά (dokimion) σημαίνει “δοκιμή”, “απόδειξη”, “έλεγχος” ή “αυτό με το οποίο δοκιμάζεται κάτι” (π.χ. χωνευτήρι). Στο context της πόλης, ωστόσο, η ονομασία είναι καθαρά ανθρωπωνυμική (από τον στρατηγό Δόκιμο).
Πιστεύεται ότι η αρχική ονομασία της πόλεως ήταν Δοκίμειον, Δοκιμία κώμη και Δοκίμαιον και αργότερα επικράτησε ο τύπος Δοκίμιον.
Πάνω στην αρχαία πόλη βρίσκεται η σύγχρονη İscehisar της επαρχίας Afyonkarahisar (το αρχαίο Ακροϊνόν).
ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ
Φυσικά και δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχειά για το μέγεθος της πόλης του Δοκιμίου στην αρχαιότητα.
Ωστόσο είναι γνωστόν ότι ο Στράβων, ο αρχαίος γεωγράφος, περιέγραψε το Δοκίμιον απλώς ως κώμη (χωριό ή μικρή πόλη) που βρισκόταν κοντά στη μεγαλύτερη πόλη Σύνναντα στη Φρυγία.
Το Δοκίμιον είχε μεγάλη οικονομική σημασία λόγω των διάσημων λατομείων του μαρμάρου με πορφυρές φλέβες (συχνά αποκαλούμενο Συνναδικό ή Δοκίμιο μάρμαρο). Κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, ο πληθυσμός της πόλης υποστηρίχθηκε από μεγάλης κλίμακας μεταλλευτικές δραστηριότητες, με το μάρμαρο να εξάγεται στη Ρώμη για κτίρια υψηλού κύρους. Δεδομένου ότι οι τυπικές πόλεις της Ρωμαϊκής εποχής είχαν μέγεθος μεταξύ 10.000 και 30.000 κατοίκων, αλλά το Δοκίμιον χαρακτηριζόταν συγκεκριμένα ως «χωριό» με επίκεντρο την εξόρυξη, ο πληθυσμός του πιθανότατα κυμαινόταν ανάλογα με τη ζήτηση για τα λατομεία μαρμάρου
ΙΣΤΟΡΙΑ
Η ίδρυση του
Η πόλη ήταν μια Μακεδονική αποικία των Ελληνιστικών χρόνων, όπως προκύπτει από τα νομίσματά της.
Φέρουν τις επιγραφές Δήμος ή Ιερά Σύγκλητος Δοκιμέων Μακεδόνων, ενώ οι κάτοικοι της πόλεως ονομάζονταν Μακεδόνες.
Οι Μακεδονικές αποικίες ήταν πόλεις που ιδρύθηκαν από τους Μακεδόνες βασιλείς, κυρίως τον Φίλιππο Β΄ και τον Μέγα Αλέξανδρο, καθώς και τους Διαδόχους του, με σκοπό την εδραίωση της κυριαρχίας τους, την εξάπλωση του Ελληνικού πολιτισμού και τον έλεγχο στρατηγικών περιοχών στην Ευρώπη και την Ασία.
Στην βιβλιογραφία η πόλη του Δοκιμίου φαίνεται να ιδρύθηκε από τους από τον στρατηγό του Μεγάλου Αλέξανδρου Δόκιμο.
Ο Δόκιμος ήταν ένας έμπειρος “σκληροτράχηλος” στρατηγός της Αλεξανδρινής περιόδου, που επιβίωσε στις ανακατατάξεις της εποχής και συνέδεσε το όνομά του με τη διοίκηση της Φρυγίας.
Στη Φρυγία, ο Δόκιμος εκτός των άλλων έγινε γνωστός γιατί ίδρυσε μια πόλη που έφερε το όνομά του, το Δοκίμειον (Δοκίμια), στο οποίο αναφερόμασταν στην σημειωμένη δημοσίευση. η οποία έγινε γνωστή κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο.
Ο Δόκιμος (έζησε στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ.) ήταν Μακεδόνας στρατηγός, ο οποίος υπηρέτησε αρχικά υπό τον Λεγα Αλέξανδρο και στη συνέχεια αναδείχθηκε σε σημαντικό αξιωματούχο κατά την περίοδο των Διαδόχων, υπηρετώντας τον Αντίγονο Μονόφθαλμο.
Επί Μεγάλου ΑλεξανΡου συμμετείχε στην εκστρατεία των Ελληνων στην Ασία.
Μετά το θάνατο του Αλεξάνδρου, στους διαμοιρασμούς της αυτοκρατορίας, ο Δόκιμος ανέλαβε σημαντικούς ρόλους στην περιοχή της Μικράς Ασίας.
Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, υπήρξε διοικητής στη Φρυγία.
Μετά το 321 π.Χ. (Συμφωνία του Τριπαραδείσου), ο Δόκιμος συντάχθηκε με τον Αντίγονο Μονόφθαλμο.
Το 313 π.Χ., κατά τη διάρκεια των πολέμων των Διαδόχων, ο Δόκιμος στάλθηκε από τον Αντίγονο για να καταλάβει την Καρία. Ωστόσο, ηττήθηκε και αιχμαλωτίστηκε από τον Ευμένη, έναν από τους κύριους αντιπάλους του Αντιγόνου. Αργότερα, ο Δόκιμος άλλαξε στρατόπεδο και υπηρέτησε τον Λυσίμαχο, έναν άλλον Διάδοχο.
Η ιστορία του Δοκιμίου μετά την ίδρυση του
Το Δοκιμιάιον (ή Δοκίμιο/Δοκιμαίον), που βρίσκεται κοντά στο σύγχρονο Ισκεχισάρ στην Μικρα Ασια μετά την ίδρυσή του, εξελίχθηκε από στρατιωτικό οικισμό σε μια σημαντική πόλη της Ρωμαϊκής εποχής, φημισμένη για τα λατομεία μαρμάρου υψηλής ποιότητας, λειτουργώντας ως βασικό κέντρο για την εξαγωγή μαρμάρου Παβονατσέτο σε όλη τη Μεσόγειο.
Ελληνιστική Περίοδος
Η τοποθεσία κατοικήθηκε από Ελληνομακεδόνες αποίκους, όπως αποδεικνύεται από επιτύμβιες στήλες από τα τέλη του 4ου ή τις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ.
Αυτοί οι άποικοι αλληλεπιδρούσαν με τον τοπικό Φρυγικό πληθυσμό, φέρνοντας τον Ελληνικό πολιτισμό, τη γλώσσα και τους θεσμούς στην περιοχή.
Κατά τον 3ο και 2ο αιώνα π.Χ., λειτούργησε ως μια, πιθανώς μικρή, ελληνιστική πόλη υπό τους Σελευκίδες και αργότερα τους Ατταλίδες της Περγάμου.
– Ρωμαϊκή Περίοδος :
Η ιστορία της πόλης ορίζεται από τα λατομεία της, τα οποία ήταν ήδη σε λειτουργία όταν έφτασαν οι Ρωμαίοι, αλλά επεκτάθηκαν σε βιομηχανική κλίμακα.
Οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν σε μεγάλο βαθμό Δοκιμείο μάρμαρο – γνωστό ως marmor synnadicum ή pavonazzetto (λευκό μάρμαρο με μωβ φλέβες) – για σημαντικά οικοδομικά έργα όπως το Φόρουμ του Τραϊανού, η Βιβλιοθήκη του Κέλσου στην Έφεσο και το Πάνθεον.
Μέχρι τον 1ο αιώνα π.Χ. και μέχρι τον 2ο αιώνα μ.Χ., το Δοκιμαίον ήταν μια ακμάζουσα πόλη.
Το 2 π.Χ., είχε το δικαίωμα να κόβει τα δικά του νομίσματα, αναδεικνύοντας την οικονομική του σημασία, ιδίως μέσω της στενής εμπορικής του σχέσης με την Έφεσο.
Ενώ τα λατομεία ήταν αυτοκρατορική ιδιοκτησία, διαχειρίζονταν από ένα “ratio marmorum” ή “γραφείο μαρμάρου”, με την πόλη να λειτουργεί ως κόμβος.
Η πόλη επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό και οι κάτοικοί της ασχολούνταν σε μεγάλο βαθμό με τη λατομική και τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
Μέχρι τον 3ο αιώνα μ.Χ., ο πολιτισμός της περιοχής ήταν ένα μείγμα ιθαγενών Ανατολικών, Ελληνικών, Ρωμαϊκών, Εβραϊκών και Χριστιανικών παραδόσεων.
Κατά τη διάρκεια των μεταρρυθμίσεων του Διοκλητιανού (τέλη 3ου – αρχές 4ου αιώνα μ.Χ.), η Φρυγία διαιρέθηκε στη Φρυγία Σαλουτάρις (πρωτεύουσα: Σύνναντα) και στη Φρυγία Πακατιανή.
Βυζάντιο
Το Δοκίμιο ήταν μέρος της διοικητικής δομής Φρυγία Πακατιανή , που βρισκόταν κοντά στην πρωτεύουσα της επαρχίας Σύνναντα. Η πόλη έγινε κέντρο της χριστιανικής ζωής και επισκοπή στην ύστερη αρχαιότητα. Τα λατομεία παρέμειναν ενεργά μέχρι την ύστερη αρχαιότητα, με το υλικό να είναι απαραίτητο για τις βυζαντινές κατασκευές.
Η εξέχουσα θέση του Δοκιμίου διήρκεσε όσο το μάρμαρό του ήταν σε μεγάλη ζήτηση για τα αυτοκρατορικά έργα της Ρωμαϊκής και Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, συνεχίζοντας μέχρι τις αναταραχές της ύστερης Ρωμαϊκής περιόδο
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
Έχουν βρεθεί πάνω από 450 επιγραφές λατομείου χαραγμένες σε ημιτελείς όγκους και κίονες.
Αυτές οι επιγραφές παρέχουν λεπτομέρειες για την οργάνωση, τη διοίκηση και τους επόπτες (procuratores) των λατομείων κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο.
Η πόλη ήταν το κέντρο παραγωγής των “Σαρκοφάγων Δοκιμίου”, οι οποίες εξάγονταν σε όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Οι σαρκοφάγοι αυτοί ήταν πλούσια διακοσμημένοι με κίονες και ανάγλυφα.
Διάσημα δείγματα περιλαμβάνουν τη σαρκοφάγο της Sidamara (στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κωνσταντινούπολης) και
τη σαρκοφάγο του Ηρακλή (στο Μουσείο Αττάλειας).
Στα λατομεία και στην περιοχή έχουν εντοπιστεί ημιτελή αγάλματα, όπως η κεφαλή ενός άνδρα της Ελληνιστικής περιόδου και αγάλματα Δακών από πορφυρό μάρμαρο που προορίζονταν για τη Ρώμη.
ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ
Το Δοκίμειο ήταν διάσημο για τα λατομεία του (“Δοκιμαίον μάρμαρον”), και η οικονομική ευρωστία από το εμπόριο μαρμάρου επέτρεψε στην πόλη να διατηρεί πλούσια νομισματική παραγωγή.
Πολλές από τις εκδόσεις θεωρούνται “ψευδο-αυτόνομες”, καθώς δεν φέρουν το πορτραίτο του αυτοκράτορα αλλά σύμβολα όπως η Βουλή ή ο Δήμος.
Τα γνωστά νομίσματα χρονολογούνται κυρίως από τον 2ο έως τον 3ο αιώνα μ.Χ. (Ρωμαϊκή Επαρχιακή/Αυτοκρατορική περίοδος), με παραδείγματα από την εποχή των Αντωνίνων, του Καρακάλλα, του Διαδουμενίου και του Γορδιανού Γ΄. Με σύνδεση πολλές φόρες με τη λέξη “Μακεδονικό”:
Απεικονίζονται συχνά:
-Την θεά Αθηνά κραδαίνοντας δόρυ και κρατώντας ασπίδα, ή όρθια στραμμένη προς τα εμπρός.
-Τον Ερμής όρθιο, κρατώντας πουγκί και κηρύκειο.
-Τον ημίθεο Ηρακλής: Γενειοφόρος κεφαλή, με ρόπαλο πίσω από το λαιμό του.
-Την Κυβέλη: Η “Μεγάλη Μήτηρ” εμφανίζεται συχνά όρθια ή καθισμένη ανάμεσα σε δύο λιοντάρια , κρατώντας σκήπτρο και τύμπανο, υποδηλώνοντας την τοπική λατρεία.
-Την Νέμεση: Όρθια, κρατώντας ράβδο, με τροχό στα πόδια της.
-Τοπικά Σύμβολα: Εμφανίζονται απεικονίσεις του Όρους Αγδίστις (Mount Agdistis) και ποτάμιων θεοτήτων.
Συχνά απεικονίζονται μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας, όπως ο Σεπτίμιος Σεβήρος, η Ιουλία Δόμνα, ο Γέτας και ο Διαδουμενιανός
Τα νομίσματα φέρουν συνήθως την επιγραφή ΔΟΚΙΜΕΩΝ ή την πιο σπάνια και ιστορικά σημαντική ΔΟΚΙΜΕΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ, η οποία τονίζει την καταγωγή των οικιστών της πόλης.
ΘΡΗΣΚΕΙΑ
Η θρησκεία στην αρχαιότητα
Εκ των νομισμάτων κυρίως συνάγεται το Θρησκευτικό πιστεύω των κάτοικων του Δοκιμίου πρωτοστατούν στα νομίσματα :
Αθήνα,Ερμής, Ηρακλής και βεβαίως η Κυβέλη η Μητέρα των Θεών μαζι με την Νέμεσι. η συνταύτιση των θεών της πόλης με την αρχαία Ελλάδα και των Μακεδόνων ήταν φυσικό επακολουθώ της ίδρυσης της σαν Μακεδονικής αποικίας της Ελληνιστικής εποχής.
Η Χριστιανική θρησκεία
Στον αρχαιολογικό χώρο του Δοκιμείου έχουν ανακαλυφθεί και χριστιανικές επιγρ
Ή έξι ή επτά επίσκοποι είναι γνωστοί από το 344 -879 μ.Χ.
Η επισκοπή της πόλεως υπαγόταν στην μητρόπολη των Συννάδων της Φρυγίας Σαλουταρίας.
Οι επίσκοποι της Επισκοπής Δοκιμείου (Phrygia Salutaris) που καταγράφονται στις ιστορικές πηγές και στα εκκλησιαστικά αρχεία είναι οι εξής:
1. Φίλιππος: Συμμετείχε στη Σύνοδο της Φιλιππούπολης το 344 μ.Χ.
2. Αγάπιος: Συμμετείχε στη Σύνοδο της Χαλκηδόνας (4η Οικουμενική) το 451 μ.Χ.
3. Ιωάννης: Έλαβε μέρος στη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης το 553 μ.Χ. (5η Οικουμενική).
4. Ευστάθιος: Συμμετείχε στη Β’ Σύνοδο της Νίκαιας το 787 μ.Χ. (7η Οικουμενική).
5. Λέων: Αναφέρεται στη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης το 869 μ.Χ.
6. Θεόδωρος: Συμμετείχε στη Σύνοδο της Κωνσταντινούπολης το 879 μ.Χ.
ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ
Από οτι φαίνεται όλη η οικονομία της πόλης είχε να κάνει με το διάσημο μάρμαρο της
-Τα χαρακτηριστικά του
Το μάρμαρο του Δοκίμιου ήταν ένας από τους πιο διάσημους και ευρέως εμπορεύσιμους λίθους στον Ρωμαϊκό κόσμο, γνωστό για την λεπτόκοκκη υφή του, την υψηλή ποιότητα και τις ξεχωριστές χρωματικές παραλλαγές.
Εξορυσσόμενο κυρίως από την κεντρική περιοχή της Φρυγίας της Μικράς Ασίας, εκτιμήθηκε για την καταλληλότητά του τόσο για περίπλοκα σκαλίσματα όσο και για αρχιτεκτονικά έργα μεγάλης κλίμακας.
Οι δύο κύριες ποικιλίες του Δοκίμιου μαρμάρου είναι ένα υψηλής ποιότητας λευκό μάρμαρο και η διάσημη ποικιλία με μωβ φλέβες γνωστή ως Παβονατσέττο.
Είναι ένα ασβεστιτικό μάρμαρο (που περιέχει πάνω από 95% ασβεστίτη), με λεπτόκοκκη, μερικές φορές ημιδιαφανή, λευκή δομή.
Χαρακτηρίζεται ως πέτρα χαμηλού πορώδους (περίπου 0,7%) με χαμηλή απορρόφηση νερού.
-Ποικιλία Παβονατσέττο:
Αυτή η φημισμένη ποικιλία είναι μια δομή λατυποπαγούς (αποτελούμενη από γωνιώδη θραύσματα ενσωματωμένα σε μια μήτρα) που εμφανίζει λευκά, κόκκινα και μωβ χρώματα, που συχνά περιγράφονται ως μωβ φλέβες.
Το μωβ χρώμα οφείλεται στην παρουσία φλογοπίτη και ορυκτών οξειδίου του σιδήρου.
-Τεχνικές Ιδιότητες:
Είχε εξαιρετική ανθεκτικότητα με μονοαξονική αντοχή σε θλίψη
μετά τον παγετό.
Ειχε υψηλή αντοχή στις καιρικές συνθήκες και την κρυστάλλωση αλάτων.
Η λεπτόκοκκη δομή επιτρέπει την κατασκευή λεπτής γλυπτικής, ενώ η πέτρα είναι αρκετά ισχυρή για μεγάλους, μονολιθικούς πυλώνε;
Ως προς την φυσική εμφάνιση χαρακτηρίζόται από τη λευκή, συχνά ελαφρώς χρυσαφένια ή κρεμώδη, λεπτόκοκκη, συμπαγή και σκληρή υφή της.
–Χρήση κατά τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία:
Τα λατομεία ελέγχονταν σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορική διοίκηση και το μάρμαρο χρησιμοποιήθηκε εκτενώς σε μεγάλα έργα, όπως το Πάνθεον, το Φόρουμ του Τραϊανού και η Βασιλική Αιμιλία στη Ρώμη.
Προτιμήθηκε δε για σαρκοφάγους, αγάλματα, άξονες κιόνων, πλάκες δαπέδου και πάνελ επένδυσης.
Το λευκό Δοκίμιο μάρμαρο ήταν ένα σημαντικό υλικό για την αρχιτεκτονική διακόσμηση στην Παμφυλία και χρησιμοποιούνταν από τα Φρυγικά εργαστήρια για υψηλής ποιότητας κιονόκρανα.
Το Δοκίμιο μάρμαρο, θεωρούνταν ένδειξη πλούτου και, σε ορισμένα πλαίσια, συνδέθηκε στη μυθολογία με το αίμα του θεού Άττη.
ΣΗΜΕΡΑ
İscehisar. Λέγεται ο μικρός οικισμός οπου βρισκόταν τα λατομεία και η πόλη του Δοκιμίου
Το Ιστζεχισάρ είναι μια πόλη της επαρχίας Αφιόν Καραχισάρ στην περιοχή του Αιγαίου στην Τουρκία , στον δρόμο μεταξύ της πόλης Αφιόν και της Άγκυρας . Είναι η έδρα της περιοχής Ιστζεχισάρ . Η περιοχή Ιστζεχισάρ έχει συνολικό πληθυσμό 25.084 κατοίκων
Αν και ο αρχαιολογικός χώρος έχει υποστεί αλλοιώσεις λόγω της σύγχρονης λατομικής δραστηριότητας, έχουν βρεθεί νομίσματα από κοπές νομισμάτων που χρονολογούνται από το 2 π.Χ., τα οποία μαρτυρούν εμπορικές σχέσεις με την Έφεσο.
Υπάρχουν δε και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα , σπαράγματα ( θραύσματα, ) από κτίρια της Ρωμαϊκής και Βυζαντινής περιόδου, καθώς και επιγραφές που επιβεβαιώνουν τη θέση της πόλης στο σημερινό iscehisar.
