Ιστορία της Κοζάνης: Η απελευθέρωση της Δυτικής Μακεδονίας από τους Οθωμανούς το 1912 – του Σταύρου Καπλάνογλου



Στην προηγούμενη δημοσίευση αναφερθήκαμε στο μικρο διάστημα που μεσολάβησε από την απελευθέρωση της Κοζάνης στις 11/10 έως τις 15/10.1912 που πάρα την αρχική διαφωνία του με το Ελευθέριο Βενιζέλου και του διαδόχου του θρόνου Κωνσταντίνος και Αρχιστράτηγος του Ελληνικού Στρατοί Θεσσαλιας και ανώτατος διοικητής που ηγήθηκε των Ελληνικών δυνάμεων στην εκστρατεία για την απελευθέρωση της Μακεδονίας αναγκάζεται κάτω από την πίεση του πάτερα του που ήρθε στην Κοζάνη στις 14/10 από ότι φαίνεται και γιαυτό το σκοπό και του Βενιζέλου αναγκάζεται να κατευθυνθεί για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και όχι του Μοναστηρίου (Bitola ) που διακαώς επιθυμούσε..

Ο Βενιζέλο επέβαλε την άποψη του ο μεγάλος όγκος του στρατεύματος κατευθύνθηκε στην Θεσσαλονίκη που απελευθερώθηκε στις 26/10/1912 λίγες ώρες πριν μπουν σε αυτή οι Βούλγαροι .

Ένα μικρό τμήμα του στρατεύματος είχε κατευθυνθεί βόρεια της Κοζάνης με κατεύθυνση το Μοναστήρι αφου προηγουμένως έπρεπε να απελευθερώσει Πτολεμαΐδα , Αμύνταιο και Φλώρινα .
Υπήρχαν δυσκολίες σε τέτοιο σημείο που δημιουργήθηκε κίνδυνος η Κοζάνη να ξαναπέσει στο στόμα του λύκου τον Οθωμανικό ζυγό.

Ας παρακολουθήσουμε τι συνέβη με την κίνηση του στρατοίυ προς τα δυτικα αρχικα , και στα βόρεια μετα και αμέσως μετά να αναφερθούμε στην απελευθέρωση των άλλων πόλεων της Δυτικής Μακεδονίας .

Η ΚΙΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ ΠΡΟΣ ΤΑ ΒΟΡΕΙΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ

Μετά την απελευθέρωση της Κοζάνης στις 11 Οκτωβρίου 1912 κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο, ο Ελληνικός Στρατός (Στρατιά Θεσσαλίας) δεν σταμάτησε την προέλασή του, αλλά κινήθηκε άμεσα προς τα δυτικα για την απελευθερωση της Αιανης και των Γρεβενων . και βόρεια με σκοπό την κατάληψη της Φλώρινας και του Μοναστηρίου.

Ι. Η προέλαση ξεκίνησε αμέσως μετά την απελευθέρωση της πόλης της Κοζάνης και την ανασυγκρότηση των δυνάμεων, με κύριο στόχο τον έλεγχο της Δυτικής Μακεδονίας πριν την άφιξη άλλων δυνάμεων (Βουλγάρων ή Σέρβων).
Η 5η Μεραρχία ανέλαβε το βάρος της κατεύθυνσης. προς τα δυτικα και βόρεια
Ήταν η κύρια μονάδα που κατευθύνθηκε προς τα βορεια της Πτολεμαιδος (περιοχή Φλώρινας – Μοναστηρίου).
Μαζι με την ανεξάρτητη ταξιαρχία και τμήματα Ευζώνων: συνέδραμαν στην προέλαση. Υπήρχε δε υποστήριξη: από το ορειβατικό πυροβολικό..
Συνδρομή υπήρχε στις κινήσεις του Ελληνικοί στρατού και από την νεοσύστατη αεροπορική δύναμη που για πρώτη φορα εμφανίσθηκε στο Αο Βαλκανικό πόλεμο

Η χρήση του αεροπλάνου για πολεμικό σκοπό στην Ελλάδα έγινε για πρώτη φορά σε αυτό τον πόλεμο.
Με την πρώτη στρατιωτική πτήση από τον Δ. Καμπέρα που προσγειώθηκε στην Κοζάνη στις 13/10/1912
Η νεοσύστατη Αεροπορική υπηρεσία διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στους Βαλκανικούς Πολέμους, τον Α’ & Β’ ΠΠ (δράση στη Μέση Ανατολή),
Ιδρύθηκε το 1911-1912

Το 1911 ανατέθηκε σε Γάλλους η δημιουργία αεροπορικής υπηρεσίας, ενώ το 1912 εκπαιδεύτηκαν οι πρώτοι 6 αξιωματικοί στη Γαλλία.
Στον Α Βαλκανικό πόλεμο, πραγματοποιήθηκε η πρώτη πολεμική αποστολή αναγνώρισης (Οκτώβριος 1912) και οι πρώτες ρίψεις βομβών.
Για την περιπετειώδη άφιξη του Δ. Καμπέρου στην Κοζάνη στις 12 ή τις 13/10 /1912 με προσγείωση σε χωράφι κοντά στον Αγίω Αθανάσιο Κοζάνης θα αναφερθούμε στην επόμενη δημοσίευση.

ΑΜΕΣΩΣ ΜΕΤΑ ΤΑ ΣΕΡΒΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΖΑΝΗ 10 &11 /10/1912
Η 5η Μεραρχία σημείωσε αρχικές επιτυχίες, αρχικά κινούμενη προς Αιανη και Γρεβενα απελευθερώνοντας χωριά και περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας.
Η απελευθέρωση της Δυτικής Μακεδονίας το 1912 δεν ήταν μια απλή προέλαση, αλλά μια επιχείρηση γεμάτη στρατιωτικές προκλήσεις, καιρικές αντιξοότητες και διπλωματικές εντάσεις.

Η απελευθέρωση των πόλεων της Δυτικής Μακεδονίας κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο (1912) πραγματοποιήθηκε με την εξής χρονολογική σειρά
Γρεβενά: 13 Οκτωβρίου 1912.
Η κύρια δυσκολία ήταν η ταχεία αποχώρηση των Οθωμανικών δυνάμεων (περίπου 600 άνδρες) υπό τον Μπεκήρ Αγά, η οποία δημιούργησε ένα προσωρινό κενό εξουσίας και φόβους για λεηλασίες από υπολείμματα του στρατού ή ατάκτων προτού προλάβει να εισέλθει ο ελληνικός στρατός.

Αιανή: 13 Οκτωβρίου 1912 (την ίδια ημέρα με τα Γρεβενά, από ίλη ιππικού της 5ης Μεραρχίας).
Το πρόβλημα ήταν η διατήρηση του ελέγχου σε μια ευρεία περιοχή με διάσπαρτες εχθρικές εστίες και η ανάγκη για γρήγορη σύνδεση με την Κοζάνη.

Στις 13 Οκτωβρίου, απελευθερώθηκε η περιοχή της Καλλιανής (Αιανής).
Κίνηση προς Φλώρινα

 Απελευθέρωση Καϊλαρίων (Πτολεμαΐδας):15 Οκτωβρίου 1912
Οι Ελληνικές δυνάμεις κινήθηκαν βόρεια, απελευθερώνοντας την περιοχή των Καϊλαρίων.
Οι ελληνικές δυνάμεις αντιμετώπισαν σθεναρή αντίσταση από τουρκικές μονάδες που υποχωρούσαν από το Σαραντάπορο και την Κοζάνη, καθώς η πόλη αποτελούσε κρίσιμο κόμβο για την υποστήριξη του μετώπου προς το Αμύνταιο..Κατά την απελευθέρωση της Πτολεμαΐδας (τότε Καϊλάρια) στις 15 Οκτωβρίου 1912, ο ελληνικός στρατός δεν αντιμετώπισε ισχυρή ένοπλη αντίσταση μέσα στην πόλη, αλλά συνάντησε σημαντικές προκλήσεις κατά την προέλασή του και στην ευρύτερη περιοχή.

Συγκεκριμένα, τα κυριότερα προβλήματα ήταν:
Οι αντίξοες καιρικές συνθήκες και λάσπη:.Η προέλαση των ελληνικών μονάδων παρεμποδίστηκε από τη σφοδρή κακοκαιρία και το δύσβατο έδαφος, που καθιστούσε τη μετακίνηση του πυροβολικού και των εφοδίων εξαιρετικά δύσκολη.

Λόγω της ταχείας προέλασης μετά τη Μάχη του Σαρανταπόρου, οι γραμμές ανεφοδιασμού είχαν επιμηκυνθεί, με αποτέλεσμα οι στρατιώτες να αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε τρόφιμα και πυρομαχικά.

Ο Ελληνικός στρατός βρισκόταν σε έναν «αγώνα δρόμου» για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης. Η ανάγκη για γρήγορη κίνηση προς τα ανατολικά ανάγκασε τις δυνάμεις να διεξάγουν συνεχείς αναγνωρίσεις, καθώς υπήρχε ο φόβος τουρκικών αντεπιθέσεων από το πλευρό του Μοναστηρίου.

Αν και τα Καϊλάρια εγκαταλείφθηκαν από τον τακτικό οθωμανικό στρατό, υπήρχαν ένοπλες ομάδες ατάκτων στην ευρύτερη περιοχή της Εορδαίας που παρενοχλούσαν τις Ελληνικές δυνάμεις.

Η είσοδος του ελληνικού στρατού στην πόλη έγινε τελικά δεκτή με ενθουσιασμό από
ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ ΤΩΝ 6 ΜΕΡΑΡΧΙΩΝ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΒΕΡΟΙΑ & ΤΗΝ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ
Εν το μεταξύ την ίδια μέρα 15/10 έξι μεραρχίες κινήθηκαν προς την Βέροια και την Θεσσαλονίκη που όπως είδαμε απελευθέρωσαν την Βέροια ,έδωσαν μια μεγάλη μάχη στα Γιαννιτσά και απελευθέρωσαν την πόλη ,και πρόλαβαν του Βουλγάρους μπαίνοντας πρώτοι στην Θεσσαλονίκη απελευθερώνοντας την .

Η ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΑ 5ης ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΑ ΒΟΡΕΙΑ

Όλο αυτό το διάστημα η 5η μεραρχία πάλευε να απελευθερώσει την Δυτική Μακεδονία
Η στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή μετά την Πτολεμαιδα εξελίχθηκε ως εξής:
Η Ελληνική 5η Μεραρχία Πεζικού συνέχισε την προέλασή της προς την Φλώρινα
Αώο τα τμήματα που κινηθήκαν βόρεια για να εκκαθαρίσουν τη Δυτική Μακεδονία.

Η προσπάθεια απελευθέρωσης του Αμύνταιου
Οι πρώτες συγκρούσεις στη γραμμή Ξυνόνερο (Ekşi Su) – Αμυνταίου (Sorović) έλαβαν χώρα το πρωί της 22ας Οκτωβρίου 1912.

18-19 Οκτωβρίου 1912:
Η ελληνική 5η Μεραρχία κατέλαβε το Αμύνταιο για πρώτη φορά και, στις 19 Οκτωβρίου, εισήλθε στη Βεύη (Μπάνιτζε) μετά από συγκρούσεις με οθωμανικές δυνάμεις στα περάσματα Κιρλί Ντερβέντ.

21 Οκτωβρίου 1912:
Ελληνικές δυνάμεις εγκαταστάθηκαν στη γραμμή Σόροβιτς (Αμύνταιο) και Έκσι Σου (Ξυνόνερο).

<< ΤΟ ΑΤΥΧΗΜΑ ΤΟΥ ΣΟΡΟΒΙΤΣ >>

Το «Ατύχημα» (ή Μάχη) του Σόροβιτς, στις 22 Οκτωβρίου 1912, ήταν μια αιφνιδιαστική ήττα της ελληνικής V Μεραρχίας Πεζικού από τις οθωμανικές δυνάμεις κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο.
Παρά την αρχική επιτυχία, η έλλειψη συντονισμού, οι καιρικές συνθήκες και η υπεροχή του εχθρού οδήγησαν σε υποχώρηση, η οποία έμεινε στην ιστορία ως ένα από τα πιο σκοτεινά επεισόδια της περιόδου.

22 Οκτωβρίου 1912 (Πρώτη Μεγάλη Σύγκρουση):
Το πρωί, οθωμανικά στρατεύματα εξαπέλυσαν επίθεση για την κατάληψη του Έκσι Σου, αλλά απωθήθηκαν από το ελληνικό πυροβολικό.
Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, ο οθωμανικός στρατός εξαπέλυσε δεύτερη επίθεση στο Σόροβιτς, αλλά οι ελληνικές δυνάμεις διατήρησαν τις θέσεις τους μέχρι το βράδυ.

23-24 Οκτωβρίου 1912:
Οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν με αυξανόμενη ένταση.
Στις 23 Οκτωβρίου, παρά την αριθμητική υπεροχή των Οθωμανών, η γραμμή κρατήθηκε, αλλά τις πρώτες πρωινές ώρες της 24ης Οκτωβρίου, μια αιφνιδιαστική επίθεση από μια μικρή οθωμανική μονάδα που προχωρούσε από τα νότια του Ροδώνα με τη βοήθεια τοπικών οδηγών προκάλεσε πανικό στις ελληνικές γραμμές.

Η έκβαση της μάχης του Σόροβιτς (Αμύνταιο) Αυτή η σειρά συγκρούσεων έμεινε στην ιστορία ως η μάχη του Σόροβιτς και είχε ως αποτέλεσμα την άναρχη υποχώρηση της ελληνικής 5ης μεραρχίας προς την Κοζάνη στις 24 Οκτωβρίου.
Αυτή η μάχη είναι μια από τις σπάνιες νίκες του οθωμανικού στρατού εναντίον της Ελλάδας κατά τη διάρκεια του Α’ Βαλκανικού Πολέμου. Θα θέλατε να μάθετε περισσότερα για τις στρατιωτικές λεπτομέρειες αυτής της μάχης ή άλλων συγκρούσεων στην περιοχή;

Λεπτομέρειες αυτής της μάχης, η οποία έλαβε χώρα μεταξύ 21-24 Οκτωβρίου 1912:

Κατάσταση και Πρώτη Αναμέτρηση (21-22 Οκτωβρίου)

Η ελληνική 5η Μεραρχία Πεζικού (περίπου 7.000-8.000 στρατιώτες), προελαύνοντας βόρεια από την Κοζάνη, έφτασε στην περιοχή Αμυνταίου (Σόροβιτς) με στόχο την κατάληψη του Μοναστηρίου.

Απέναντι τους βρισκόταν η οθωμανική VI, η οποία είχε υποχωρήσει μετά τη Μάχη του Πρίλεπ, την οποία έχασε από τους Σέρβους, και είχε συγκεντρωθεί στην περιοχή, και ήταν πολύ ανώτερη σε αριθμό (περίπου 20.000 στρατιώτες).
Το σώμα αποτελούνταν από την 16η, 17η και 18η Τακτική Μεραρχία.

21 Οκτωβρίου:
Η ελληνική 5η Μεραρχία πήρε αμυντικές θέσεις κατά μήκος της γραμμής Σόροβιτς (Αμύνταιο) – Έκσι Σου (Ξυνόνερο).
Πρωί της 22ας Οκτωβρίου: Τα οθωμανικά στρατεύματα εξαπέλυσαν την πρώτη τους μεγάλη επίθεση για την ανακατάληψη του Έκσι Σου.
Ωστόσο, αυτή η επίθεση αποκρούστηκε χάρη στα αποτελεσματικά πυρά του ελληνικού πυροβολικού.
Απόγευμα της 22ας Οκτωβρίου: Ο οθωμανικός στρατός εξαπέλυσε άμεση επίθεση στο Σόροβιτς.

Τα ελληνικά στρατεύματα αντιστάθηκαν και κατάφεραν να κρατήσουν τις θέσεις τους μέχρι το βράδυ.
Ο Οθωμανικός στρατός, χρησιμοποιώντας την αριθμητική του υπεροχή, εξαπέλυσε διαδοχικές επιθέσεις στο Σόροβιτς, στις 23 Οκτωβρίου)
Οι ελληνικές δυνάμεις κατάφεραν να κρατήσουν τη γραμμή για δεύτερη ημέρα με μια «πεισματική άμυνα».
Ωστόσο, οι υλικοτεχνικές δυσκολίες και ο διαχωρισμός τους από τον κύριο ελληνικό στρατό (Στρατό Θεσσαλίας) άφησαν την 5η Μεραρχία σε πολύ δύσκολη θέση.

Νυχτερινή Επιδρομή και Ήττα (24 Οκτωβρίου)
Η μοίρα της μάχης καθορίστηκε από έναν επιδέξιο οθωμανικό ελιγμό που πραγματοποιήθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 24ης Οκτωβρίου:

Μια μονάδα της Οθωμανικής 17ης Μεραρχίας, με βαριά πολυβόλα και με τη βοήθεια τοπικών οδηγών, διείσδυσε στην ελληνική δυτική πλευρά κοντά στο χωριό Σπάντσα (Φανός) χωρίς να συλληφθεί από Έλληνες φρουρούς.

Οθωμανοί στρατιώτες άνοιξαν ξαφνικά πυρ ενώ οι Έλληνες στρατιώτες κοιμόντουσαν ακόμα. Αυτή η επιδρομή προκάλεσε εκτεταμένο πανικό, πρώτα σε μια μονάδα μηχανικού και στη συνέχεια σε ολόκληρη τη γραμμή διαίρεσης.

Καθώς ο πανικός εξαπλωνόταν κατά μήκος της δυτικής πλευράς, οι ελληνικές μονάδες άρχισαν να εγκαταλείπουν τις θέσεις τους και να υποχωρούν.
Οι Οθωμανοί εκμεταλλεύτηκαν αυτή την ευκαιρία και κατέλαβαν τις πυροβολαρχίες του ελληνικού πυροβολικού.
Η ελληνική 5η Μεραρχία διαλύθηκε πλήρως και αναγκάστηκε να υποχωρήσει αταξία προς την Κοζάνη.

Αποτέλεσμα και Σημασία της Μάχης Απώλειες:
Η ελληνική πλευρά υπέστη 168-211 νεκρούς, 196-320 τραυματίες και πολυάριθμους αιχμαλώτους.
Αυτή η νίκη εμπόδισε τους Έλληνες να φτάσουν στο Μοναστήρι και επέτρεψε στον σερβικό στρατό να εισέλθει πρώτος στην πόλη.
Παρείχε επίσης σημαντική ώθηση ηθικού στον οθωμανικό στρατό, σταματώντας προσωρινά την ελληνική προέλαση.

Η καθοδήγηση και η υλικοτεχνική υποστήριξη που παρείχε ο τοπικός μουσουλμανικός άμαχος πληθυσμός στα οθωμανικά στρατεύματα κατά τη διάρκεια της μάχης έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη νίκη.

Για περισσότερες λεπτομέρειες, ανατρέξτε στη σελίδα Μάχη του Σόροβιτς – Wikipedia ή στο αρχείο Τοποθεσιών Μάχης της Δυτικής Μακεδονίας, το οποίο περιλαμβάνει στρατιωτικούς χάρτες.

ΙΙ. Αντίσταση των Οθωμανων και Υποχώρηση:
Λόγω ισχυρής τουρκικής αντίστασης στην περιοχή της Φλώρινας/Μοναστηρίου, η 5η Μεραρχία υπέστη βαριές απώλειες και αναγκάστηκε αρχικά να υποχωρήσει προς την Κοζάνη.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 26/10/1912 Η ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΜΥΝΤΑΙΟΥ (ΣΟΡΟΒΙΤΣ )
Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (26 Οκτωβρίου 1912), άλλες τέσσερις μεραρχίες κατευθύνθηκαν στο βόρει τμημα της Δ.Μακεδονιας, οδηγώντας στην απελευθέρωση της Φλώρινας στις 6- 7 Νοεμβρίου 1912.

Μετά τη σταθεροποίηση του μετώπου στην Θεσσαλονικη, η 5η Μεραρχία και άλλες δυνάμεις προέλασαν δυτικά και βορεια προς την περιοχή της Φλώρινας (περί τα τέλη Οκτωβρίου – αρχές Νοεμβρίου), η οποία απελευθερώθηκε οριστικά στις αρχές Νοεμβρίου 1912.
Σιάτιστα: 4 Νοεμβρίου 1912 (μετά τη νικηφόρα μάχη της Σιάτιστας).-
Εδώ σημειώθηκε μία από τις πιο κρίσιμες μάχες. Το κύριο πρόβλημα ήταν η απειλή ανακατάληψης από ισχυρές τουρκικές δυνάμεις (περίπου 10.000 άνδρες) που πίεζαν την πόλη, αναγκάζοντας τους κατοίκους και εθελοντικά σώματα σε μια απεγνωσμένη άμυνα μέχρι την τελική νίκη.

Η συνέχιση της σύγκρουσης στο Αμύνταιο 6-7 Νοεμβρίου 1912 (
Αμύνταιο: 6-7 Νοεμβρίου 1912 (
η οριστική απελευθέρωση μετά από διαδοχικές επιχειρήσεις).

Τελική Απελευθέρωση:
Στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας, οι ελληνικές δυνάμεις έδρασαν με στόχο να προλάβουν τις σερβικές δυνάμεις που κατέλαβαν τελικά το Μοναστήρι
Η περιοχή συνδέθηκε με την οδυνηρή ήττα στο Σόροβιτς (παλιά ονομασία του Αμυνταίου), όπου η 5η Μεραρχία υπέστη σοβαρές απώλειες και αναγκάστηκε σε υποχώρηση λόγω κακού συντονισμού και αριθμητικής υπεροχής των Τούρκων, καθυστερώντας την οριστική απελευθέρωση της περιοχής

Απελευθερωση της Φλωρινας 7 Νοεμβρίου 1912.
Η απελευθέρωση της Φλώρινας (7 Νοεμβρίου 1912), του Άργους Ορεστικού και της Καστοριάς (11 Νοεμβρίου 1912) από τον Ελληνικό Στρατό κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο, παρόλο που αποτελούσαν στρατηγικές επιτυχίες, συνοδεύτηκαν από σημαντικές προκλήσεις και προβλήματα.

Τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετώπισε ο Ελληνικός Στρατός στην περιοχή ήταν:
Στρατιωτική Απομόνωση και Αντίπαλα Στρατεύματα: Η 5η Μεραρχία, που είχε αναλάβει την προέλαση στη Δυτική Μακεδονία, αρχικά υπέστη βαριές απώλειες από τα οθωμανικά στρατεύματα. Χρειάστηκε να ενισχυθεί από άλλες μεραρχίες, αφού πρώτα απελευθερώθηκε η Θεσσαλονίκη (26 Οκτωβρίου), για να επιτευχθεί η απελευθέρωση της περιοχής Φλώρινας.

Ανταγωνισμός με Σέρβους: Παρά την απελευθέρωση, οι Σέρβοι πρόλαβαν και κατέλαβαν το Μοναστήρι (Bitola), δημιουργώντας τριβές και προβλήματα στη διεκδίκηση της ευρύτερης περιοχής, όπου κατοικούσαν δεκάδες χιλιάδες Έλληνες.

Συνθήκες Εφοδιασμού και Διοικητική Μέριμνα: Ο στρατός επιχειρούσε σε ορεινές περιοχές κατά την έναρξη του χειμώνα. Οι υποδομές ήταν ελλιπείς, οι συγκοινωνίες δύσκολες και ο ανεφοδιασμός σε τρόφιμα, ιματισμό (χειμερινό) και πολεμοφόδια παρουσίαζε προβλήματα.
Εθνολογική πολυπλοκότητα και Στάση Βουλγάρων: Στην περιοχή της Φλώρινας και της Καστοριάς υπήρχαν βουλγαρικές ένοπλες ομάδες (κομιτατζήδες) που δρούσαν από την εποχή του Μακεδονικού Αγώνα. Ο στρατός έπρεπε να διασφαλίσει την τάξη και να αντιμετωπίσει τυχόν αντιδράσεις από τον βουλγαρικό πληθυσμό, καθώς και την παρουσία βουλγαρικών στρατευμάτων που κινούνταν στην περιοχή.

Αποκατάσταση της Τάξης και Διοίκηση: Μετά την αποχώρηση των οθωμανικών αρχών, ο στρατός έπρεπε να οργανώσει άμεσα την τοπική διοίκηση, την αστυνόμευση και την ομαλή διαβίωση των κατοίκων, αποτρέποντας αντεκδικήσεις.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ο διπλωματικός ανταγωνισμός με τους Σέρβους. Υπήρχε ένας “αγώνας δρόμου” για το ποιος στρατός θα έφτανε πρώτος στην πόλη, καθώς η κατοχή της θα καθόριζε τα μελλοντικά σύνορα. Ο ελληνικός στρατός κατάφερε να εισέλθει μόλις λίγες ώρες πριν από τους Σέρβους.

Απελευθέρωση Καστοριάς & Άργους Ορεστικού
Άργος Ορεστικό: 10 Νοεμβρίου 1912 (συχνά αναφέρεται μαζί με την ευρύτερη περιοχή της Καστοριάς). .
Καστοριά: 11 Νοεμβρίου 1912 (ανήμερα της εορτής του πολιούχου Αγίου Μηνά).

Οι δυσκολίες ήταν κυρίως εδαφικές και καιρικές, καθώς η προσέγγιση έγινε μέσα από δύσβατα ορεινά περάσματα υπό αντίξοες συνθήκες. Επιπλέον, υπήρχαν ισχυρές τουρκικές δυνάμεις οχυρωμένες γύρω από τη λίμνη, γεγονός που απαιτούσε προσεκτικές κυκλωτικές κινήσεις.
Συνολικά, ο βαρύς χειμώνας και ο κακός εφοδιασμός λόγω του ορεινού αναγλύφου αποτέλεσαν κοινά προβλήματα για όλες τις επιχειρήσεις στη Δυτική Μακεδονία.

Συγκεκριμένα για την Καστοριά (11/11/1912):
Αν και ο Ελληνικός Στρατός εισήλθε χωρίς αντίσταση, υπήρχε φόβος για την ασφάλεια των κατοίκων λόγω της παρουσίας τουρκικού στρατού που υποχωρούσε προς την Κορυτσά.

Ο ταγματάρχης Ιωάννης Άρτης έστειλε τον Φιλόλαο Πηχεών για να τοιχοκολλήσει τη διαταγή περί ελεύθερης πόλης, προσπαθώντας να επιβάλει την ελληνική διοίκηση άμεσα.

Στην περιοχή δρούσαν ακόμη οθωμανικές ομάδες, γεγονός που απαιτούσε συνεχή επιφυλακή.

Σχολιάστε

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.