Με τη λήξη του πρώτου μεγάλου πολέμου του 20ου αιώνα, τα πετρέλαια περιήλθαν στην κατοχή των νικητών. Όλων των νικητών; Ασφαλώς όχι. Δεν ήταν επιτρεπτό να έχουν μερίδιο Ιταλοί, Έλληνες και Σέρβοι. Όσο για τους Ρώσους αυτοί είχαν αποσυρθεί από τον πόλεμο, πριν από τη λήξη του, καθώς είχε επικρατήσει η κομμουνιστική επανάσταση.
Τον πόλεμο έκριναν οι πανίσχυροι σιωνιστικών συμφερόντων τραπεζικοί οίκοι. Αυτοί με τον ελεγχόμενο τότε, όπως και τώρα, τύπο, αλλάζοντας την υπέρ των Γερμανών αρχική τους στάση, επηρέασαν την κοινή γνώμη στις ΗΠΑ, πίεσαν την κυβέρνηση της χώρας να εισέλθει στον πόλεμο, ενίσχυσαν με δάνεια τις χώρες της «Συμφωνίας» για να εντείνουν τους εξοπλισμούς τους. Ως αντάλλαγμα έλαβαν την υπόσχεση των Άγγλων για σχηματισμό κράτους Εβραίων στην Παλαιστίνη (διακήρυξη Μπάλφουρ 1917). Οι ίδιοι κύκλοι πρωτοστάτησαν και στην ανατροπή του τσάρου ενισχύοντας με ποικίλους τρόπους το κομμουνιστικό κίνημα. Ο επί διετία εμφύλιος αποδυνάμωσε τη Ρωσία και επέφερε την απόσπαση της δυτικής Ουκρανίας από τον ρωσικό κορμό. Η Γαλλία αποφάσισε την εμπλοκή της στον εμφύλιο και ώθησε σ’ αυτόν και τη χώρα μας. Λέγεται ότι εκβίασαν τον Βενιζέλο με την απειλή μη προσάρτησης της Δυτικής Θράκης, που κατείχαν οι ηττημένοι Βούλγαροι, στην Ελλάδα. Μήπως όμως ο Βενιζέλος ήταν πρόθυμος να συνδράμει «σύμμαχο» χώρα και χωρίς εκβιασμό; Την αποτυχημένη εκείνη εκστρατεία στην Ουκρανία πλήρωσε ο ελληνισμός της Μικράς Ασίας με τη μεγαλύτερη συμφορά στη μακραίωνη ιστορία μας και, επί Στάλιν, ο ελληνισμός της Σοβιετικής Ένωσης.
Οι δύο ισχυροί, Αγγλία και Γαλλία, με τη σύμφωνη γνώμη των ΗΠΑ, οι οποίες δεν είχαν ακόμη εκδηλώσει διάθεση επιρροής στη Μέση Ανατολή, μοίρασαν τα εδάφη της λείας τους εξαπατώντας τους Άραβες, στους οποίους είχαν υποσχεθεί ανεξαρτησία. Η αδικημένη Ιταλία στον μεγαλοϊδεατισμό της να καταστεί και αυτή αυτοκρατορία, μετά την κατάληψη της Λιβύης και των Δωδεκανήσων, έστειλε στράτευμα στην Αττάλεια χωρίς να εκτιμήσει την αντίδραση των «συμμάχων» της. Ήταν για εκείνους πρώτης τάξεως ευκαιρία να την απομονώσουν «ευνοώντας» τη χώρα μας.
Της ανατέθηκε αποστολή. Ποια όμως δεν αναλύεται επαρκώς, για να έχει επέλθει λήθη για τα αίτια της συμφοράς που ακολούθησε. Η εντολή ήταν να επιδιώξει το στράτευμά μας τον αφοπλισμό των ατάκτων ομάδων, οι οποίες δεν αναγνώριζαν τη συνθήκη ανακωχής του Μούδρου. Και η κυβέρνηση Βενιζέλου απέκρυψε από τους ενθουσιώδεις ομοεθνείς μας αυτή τη «λεπτομέρεια» και αυτοί υποδέχθηκαν τον στρατό μας στη Σμύρνη ως ελευθερωτή (2.5.1919). Ο Βενιζέλος διόρισε αρμοστή στη Σμύρνη ανεκδιήγητο πρόσωπο, που αποδείχθηκε, αργότερα, πράκτορας των Άγγλων. Για να φανεί αρεστός στους πατρωνές του αυτός έδειξε πρόσωπο «αντικειμενικό» μη ανεχόμενος στο ελάχιστο εκδηλώσεις βίας των επί αιώνες καταδυναστευομένων «συμπατριωτών» του. Οι Ιταλοί δεν έχαναν ευκαιρία να καταγγέλλουν το ελληνικό στράτευμα για βία κατά των Τούρκων και να περιθάλπουν τους τσέτες, οι οποίοι διωκόμενοι κατέφευγαν για ανασυγκρότηση στην από τους Ιταλούς ελεγχόμενη περιοχή.
Λίγες μόλις ημέρες μετά την απόβαση ελληνικού στρατεύματος στη Σμύρνη απέπλευσε από την Κωνσταντινούπολη για τη Σαμψούντα ο Μουσταφά Κεμάλ. Αποστολή του ήταν η ίδια με του ελληνικού στρατεύματος. Να αφοπλίσει τις ομάδες των ατάκτων! Ποιος; Ο διακριθείς στην απόκρουση του στρατεύματος της Κοινοπολιτείας κατά την εκστρατεία εκείνου στην Καλλίπολη (1915), ο φανατικός Νεότουρκος! Και λέγεται ότι ήταν επιλογή του σουλτάνου, του ομήρου των νικητών στην Κωνσταντινούπολη! Λέγεται ακόμη ότι οι Άγγλοι πληροφορήθηκαν τον απόπλου του πλοίου που μετέφερε τον Κεμάλ με καθυστέρηση! Πόσα παραμύθια θα διαχέονται ακόμη, μετά τη συμφορά μας. Ήταν δυνατόν ο απομονωθείς από τους Νεότουρκους σουλτάνος να επέλεγε για την αποστολή πρόσωπο από την ομάδα των απομονωτών του; Και οι Άγγλοι πράγματι άργησαν να πληροφορηθούν τον απόπλου; Και αν είχαν αργήσει, ήταν αδύνατο να τον συλλάβουν με την άφιξή του στη Σαμψούντα, τότε που και οι ομοεθνείς μας, αν γνώριζαν τις εξελίξεις, θα τον είχαν εξοντώσει; Ο Κεμάλ εστάλη για να οργανώσει τη δεύτερη φάση της γενοκτονίας των Ρωμιών του Πόντου.
Το θέρος του 1920, δόθηκε εντολή (προφορική;) μονομερώς από τους Άγγλους στο ελληνικό στράτευμα να προωθηθεί και στην περιφέρεια της Προύσσας. Και η εντολή εκτελέστηκε! Τότε συνέβη και η αλλαγή της γαλλικής πολιτικής. Εντολή της κυβέρνησης ήταν να προσεγγίσουν τον Κεμάλ, παρά τις ταπεινωτικές ήττες του γαλλικού στρατεύματος στην Κιλικία. Διαδίδεται (τα αρχεία το διαψεύδουν) ότι η μεταβολή επήλθε μετά την ήττα του Κλεμανσό, «φίλου» του Βενιζέλου (1920), ο οποίος είχε ενεργήσει να υπογραφεί η συνθήκη των Σεβρών, που αποτέλεσε «θρίαμβο» για τα ελληνικά δίκαια. Δεν μας είπαν τη λεπτομέρεια: Η συνθήκη έπρεπε να επικυρωθεί από τα Κοινοβούλια των εμπλεκομένων χωρών. Κανένα δεν την επικύρωσε. Εμείς ακόμη και σήμερα πανηγυρίζουμε! Οι αποικιοκράτες Γάλλοι σκέφθηκαν ότι φιλικές σχέσεις με την Τουρκία θα έκαναν ευχερέστερη την επικράτησή τους στη Συρία. Και τυφλοί από εμπάθεια βασιλόφρονες επιχείρησαν να δολοφονήσουν τον Βενιζέλο! Και ο Κεμάλ, αφού είχε αναθέσει την επιχείρηση γενοκτονίας στον ειδεχθή εγκληματία Τοπάλ Οσμάν, κατέστρωνε σχέδιο συγκρότησης στρατεύματος, που θα υπερασπιζόταν την κατάλυση της χώρας του, της Τουρκίας πλέον και όχι της Οθωμανικής αυτοκρατορίας.
Στο τέλος του 1920 ο Βενιζέλος προκήρυξε εκλογές, τις οποίες έχασε «πανηγυρικά»! Πού ακούστηκε σε χώρα να διενεργούνται εκλογές, ενώ καταπονημένο από πολέμους στράτευμα βρίσκεται μακριά από την πατρίδα. Και οι αντίπαλοί του φιλοβασιλικοί είχαν υποσχεθεί ότι θα έφερναν γρήγορα πίσω τους στρατιώτες! Τόλμησαν κάποιοι να γράψουν ότι ο Βενιζέλος διενήργησε εκλογές για να τις χάσει! Φρικτό, αν αληθεύει! Αλλά και άηθες για ηγέτη να πραγματοποιήσει σύντομα «γαμήλιο» επί εξάμηνο ταξίδι στην Αμερική, ενώ η χώρα βρισκόταν σε πόλεμο! Η πρώτη κίνηση των «νικητών» ήταν να επαναφέρουν στον θρόνο τον ανεπιθύμητο στους «συμμάχους» Κωνσταντίνο, παρά την ρητή διαβεβαίωση ότι θα έπαυαν να θεωρούν πλέον την Ελλάδα σύμμαχο χώρα. Έσπευσαν να αντικαταστήσουν πλήθος αξιωματικών του εκστρατευτικού στρατεύματος διατηρώντας στη θέση του μόνο τον ανεκδιήγητο αρμοστή Σμύρνης! Και αντί να προβούν σε κάποια συνεννόηση τόσο με τον Κεμάλ όσο και με τους πρώην «συμμάχους» μας αποφάσισαν την εκστρατεία στην Άγκυρα. Ο αρχιστράτηγος διέμενε στη Σμύρνη και τηλεδιοικούσε το στράτευμα, το οποίο έπρεπε να διασχίσει φοβερή έρημο υπό κλιματικές συνθήκες οδυνηρές!
Η Γαλλία δεν είχε πλέον λόγους να κρύβει τη διάθεσή της να συντριβούμε. Προχώρησε (1921) σε συμφωνία με τον Κεμάλ, εγκατέλειψε την Κιλικία μαζί με όλο τον εξοπλισμό των αποθηκών και προχώρησε σε συμφωνία προμήθειας και άλλου. Επενέβη και ο Λένιν για να υπερασπιστεί τον αμυνόμενο κατά του διεθνούς ιμπεριαλισμού. Εκείνος ήθελε να τιμωρήσει τη χώρα μας για τη βοήθεια προς τους αντεπαναστάτες με την αποστολή στρατεύματος στην Ουκρανία. Οι Έλληνες όμως κομμουνιστές επανέλαβαν μιμητικά το σύνθημα ότι ο πόλεμος ήταν όντως ιμπεριαλιστικός και συνέβαλαν σημαντικά στην πτώση του ηθικού του στρατεύματος. Αγνοούσαν τον πληθυσμό των Ρωμιών στις περιφέρειες Σμύρνης και Προύσσας; Ο Κεμάλ, αργότερα, εξόντωσε τους τούρκους κομμουνιστές. Απόμειναν «ουδέτεροι» οι Άγγλοι. Πιστεύοντας οι αντάρτες του Πόντου ότι ήταν σύμμαχοι της Ελλάδος τους εμπιστεύονταν. Και εκείνοι με ψευδείς πληροφορίες τους οδηγούσαν στη σφαγή από άτακτους τσέτες.
Γιατί επιχειρήθηκε η εκστρατεία προς την Άγκυρα, ενώ οι προσπάθειες του τότε πρωθυπουργού για εξασφάλιση δανείων είχαν πέσει όλες στο κενό; Τολμώ να κάνω την υπόθεση. Ίσως είχε λάβει υπόσχεση από τους Άγγλους για βοήθεια, ώστε η συμφορά μας να ολοκληρωθεί! Και άρχισε η πορεία προς τον θάνατο. Και ήλθε η συμφορά. Και κατέρρευσε το μέτωπο και ο ηρωικός στρατός μας υπέστη δεινή ήττα. 55.000 οι αιχμάλωτοι. 17.000 επανήλθαν ράκη στην πατρίδα. Ο «Έλληνας» αρμοστής της Σμύρνης εισηγήθηκε στην Κυβέρνηση και η πρότασή του έγινε αποδεκτή: Ουδείς Μικρασιάτης να επιβιβαστεί σε πλοίο διαφυγής. Και δεν έσπευσαν πλοία για την παραλαβή των συμφοριασμένων, οι οποίοι «συνωστίζονταν» στην προκυμαία της Σμύρνης έντρομοι από την εμφάνιση των αιμοδιψών τσετών. Και οι «σύμμαχοί» μας απολάμβαναν το θέαμα από τα πλοία τους φωτογραφίζοντας το! Και ένας έντιμος πρόξενος, ο Τζώρτζ Χόρτον των ΗΠΑ, ένας πάστορας, ο Έιζα Τζένιγκς, και ένας Ιάπων πλοίαρχος, αγνώστου ονόματος, διατήρησαν την ανθρωπιά τους στον χαλασμό.
Γράφηκε: Πώς να ήταν άλλη η έκβαση της εκστρατείας, αφού οι στρατιώτες μας μισούνταν μεταξύ τους περισσότερο απ’ ότι μισούσαν, αν μισούσαν τους Τούρκους; Δυστυχώς δεν έχουμε διδαχθεί στο ελάχιστο από τη μεγάλη συμφορά. Θρηνούμε δήθεν κατά δύο επετείους. Την πρώτη οι Πόντιοι, την ημέρα της έναρξης της δεύτερης φάσης γενοκτονίας. Τη δεύτερη οι λοιποί Μικρασιάτες, την ημέρα καταστροφής της Σμύρνης. Και οι νεκροί παραμένουν αδικαίωτοι, αφού ούτε για την αναγνώριση της γενοκτονίας καταβάλαμε κάποια προσπάθεια. Και οι «σύμμαχοί» μας και οι «εταίροι» μας, πάλι οι ίδιοι, απεργάζονται νέες συμφορές. Θα συνέλθουμε;
«Μακρυγιάννης»
