I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στις 26 Μαΐου 1916, Γερμανοβουλγαρικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ανατολική Μακεδονία.Το Οχυρό Ρούπελ παραδόθηκε τότε στις βουλγαρικές δυνάμεις χωρίς να δοθεί μάχη, έπειτα από διαταγές της τότε φιλοβασιλικής κυβέρνησης των Αθηνών.
Οι Βούλγαροι διώχνουν τους Ελληνικούς πληθυσμούς από την Ανατολική Μακεδονία. Τον Μάιο του 1916, οι Αγγλογάλλοι αποβιβάζονται στη Θάσο, ενώ την πρωθυπουργία της χώρας αναλαμβάνει ο Ζαΐμης.
Τον Αύγουστο του ίδιου έτους, ξεσπά το κίνημα του Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη, με κύριο αίτημα τη συμμετοχή της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ. Ο Βενιζέλος δημιουργεί ξεχωριστή έδρα της κυβέρνησης στη Θεσσαλονίκη, έχοντας στο πλευρό του την Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου, τον ναύαρχο Κουντουριώτη και τον στρατηγό Δαγκλή. Την ίδια στιγμή, στον Πειραιά και την Αθήνα υφίσταται ένα άλλο κράτος, το κράτος του βασιλιά Κωνσταντίνου.
Ο Εθνικός Διχασμός ολοκληρώνεται, αλλά σύντομα οι ισορροπίες αλλάζουν: νέος βασιλιάς αναλαμβάνει ο Αλέξανδρος, ο οποίος ορίζει πρωθυπουργό τον Βενιζέλο.
Αμέσως κηρύσσεται πόλεμος εναντίον της Βουλγαρίας και της Γερμανίας και κηρύσσεται γενική επιστράτευση. ,
Ο Α’ Παγκόσμιος πόλεμος λήγει και η Βουλγαρία συνθηκολογεί τον Σεπτέμβριο του 1918,
II. . Η ΑΝΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ (1917–1920)
Ο Βασιλιάς Αλέξανδρος Α΄ (1893–1920) βασίλευσε στην Ελλάδα σε μια από τις ικρίσιμες περιόδους της ιστορίας της (1917–1920).
Η θητεία του ήταν σύντομη, σημαδεύτηκε από τον Εθνικό Διχασμό, την είσοδο της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ, και τον πρόωρο, παράδοξο θάνατό του.
Ανέλαβε τον θρόνο σε ηλικία 24 ετών, μετά την εξαναγκαστική παραίτηση του πατέρα του, Κωνσταντίνου Α΄, και του πρωτότοκου αδελφού του, Γεωργίου, από τις δυνάμεις της Αντάντ (Γάλλους).
Αρχικά θεωρήθηκε «βασιλιάς-μαριονέτα» του Ελευθερίου Βενιζέλου, καθώς είχε περιορισμένη εξουσία και ήταν υπό την επιτήρηση των συμμάχων και των βενιζελικών.
Η κατάσταση ήταν ψυχρή, καθώς ο Αλέξανδρος παρέμενε πιστός στον πατέρα του, με τον οποίο επικοινωνούσε κρυφά, ενώ ο Βενιζέλος ήταν πρωθυπουργός.
Παρά τις αρχικές δυσκολίες, ο Αλέξανδρος άσκησε τα καθήκοντά του με διαλλακτικότητα, αποφεύγοντας την ενεργό ανάμειξη στην πολιτική, ενώ στήριξε τις στρατιωτικές επιχειρήσεις (όπως την κατάληψη της Αδριανούπολης το 1920).
-Η Σχέση με τον Βενιζέλο
Αρχικά, οι σχέσεις ήταν τραυματικές, με τον Αλέξανδρο να αποκαλεί ιδιωτικά τον Βενιζέλο «Σατανά».
Σταδιακά, ο Αλέξανδρος άρχισε να θαυμάζει τον Βενιζέλο, βλέποντας την αποτελεσματικότητα της πολιτικής του για τα εθνικά συμφέροντα.
Καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση των σχέσεων έπαιξε ο Βενιζέλος, ο οποίος, παρά τις αντιδράσεις του παλατιού, βοήθησε τον Αλέξανδρο να νομιμοποιήσει τον γάμο του με την Ασπασία Μάνου, μια «κοινή θνητή». Ο Βενιζέλος συνειδητοποίησε ότι ο έρωτας του Αλέξανδρου ήταν ισχυρός και προτίμησε να τον νομιμοποιήσει αντί να τον χρησιμοποιήσει ως αφορμή για αποσταθεροποίηση.
3. Ο Θάνατος (12 Οκτωβρίου 1920)
Στις 17 Σεπτεμβρίου 1920, κατά τη διάρκεια περιπάτου στο κτήμα Τατοΐου, ο σκύλος του Αλέξανδρου επιτέθηκε σε έναν μαϊμού (μακάκο). Στην προσπάθειά του να τους χωρίσει, ο Αλέξανδρος δαγκώθηκε στο πόδι και τον κορμό από το ζώο.Τα τραύματα μολύνθηκαν και προκάλεσαν σηψαιμία. Ο νεαρός βασιλιάς πέθανε στις 12/25 Οκτωβρίου 1920, σε ηλικία 27 ετών, έπειτα από νοσηλεία 25 ημερών.
Και όμως ο νεαρός βασιλιάς θα μπορούσε να είχε σωθεί! Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ έγραψε χαρακτηριστικά: «Ένα δάγκωμα μαϊμούς προκάλεσε το θάνατο 250.000 ανθρώπων»
III. Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΖΗΣΕΙ ΑΝ ΕΙΧΕ ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΘΕΊ – ΠΟΙΟΙ ΔΕΝ ΤΟ ΕΠΕΤΡΕΨΑΝ; ( Και εδώ αρχίζει ο προβληματισμός. )
Είναι ιστορικά τεκμηριωμένο ότι ο θάνατος του βασιλιά Αλέξανδρου Α’ της Ελλάδας (1917-1920) από δάγκωμα μαϊμούς (μπαμπουίνου) , θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αν είχε γίνει ακρωτηριασμός του ποδιού του εγκαίρως.
Κατά επικρατούσα εκδοχή . στη διάρκεια περιπάτου στο Τατόι, ο σκύλος του Αλέξανδρου επιτέθηκε σε μια μαϊμού. Ο βασιλιάς παρενέβη για να χωρίσει τα ζώα, αλλά μια δεύτερη μαϊμού τον δάγκωσε βαθιά στο πόδι και τον κορμό.Τα τραύματα δεν καθαρίστηκαν σωστά (δεν έγινε καυτηριασμός) και μολύνθηκαν σοβαρά από στρεπτόκοκκο, οδηγώντας σε σηψαιμία.. Ο έμπειρος χειρουργός Γεράσιμος Φωκάς, βλέποντας την ταχεία επιδείνωση της υγείας του βασιλιά, πρότεινε τολμηρά τον ακρωτηριασμό του ποδιού ως τη μοναδική λύση για να σταματήσει η εξάπλωση της λοίμωξης.Οι υπόλοιποι γιατροί δίστασαν να αναλάβουν την ευθύνη του ακρωτηριασμού του Βασιλιά. Φοβόντουσαν τις συνέπειες (ένας ανάπηρος βασιλιάς θα αποδυνάμωνε τον θεσμό) και ο Αλέξανδρος, αν και υπέφερε, αρχικά δεν συνειδητοποιούσε τη σοβαρότητα, ενώ η πολιτική αστάθεια (κυβέρνηση Βενιζέλου) και η απομόνωση του βασιλιά (είχε παντρευτεί την Ασπασία Μάνου χωρίς έγκριση) καθυστέρησαν τις κρίσιμες αποφάσεις..Ο Αλέξανδρος πέθανε 23 ημέρες μετά το δάγκωμα, σε ηλικία 27 ετών, αφού η λοίμωξη είχε εξαπλωθεί σε όλο το σώμα, καθιστώντας πλέον τον ακρωτηριασμό μάταιο.
Ο θάνατός του θεωρείται κομβικό ιστορικό γεγονός, καθώς οδήγησε στην επιστροφή του Κωνσταντίνου Α’, την ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές του 1920 και, τελικά, στη Μικρασιατική Καταστροφή.
Οι πολιτικές συνέπειες που είχε ο θάνατός του στην εξέλιξη της Μικρασιατικής Εκστρατείας;..Ο θάνατος του Αλέξανδρου ήταν το «φτερούγισμα της πεταλούδας» που άλλαξε την πορεία της σύγχρονης Ελλάδας. Ο Ουίνστον Τσόρτσιλ έγραψε χαρακτηριστικά:
«Ένα δάγκωμα μαϊμούς προκάλεσε το θάνατο 250.000 ανθρώπων»
Εμείς θα προσθέτουμε στα λεχθέντα από τον Τσόρτσιλ << μήπως δεν έφταιγε η μαϊμού και όλα ήταν στημένα …. >>
IV. Ο ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΖΑΝΗ
14/8/1918 Ο ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΖΑΝΗ
Στις 14 Αυγούστου 1918 έφτασε ο Ε. Βενιζέλος στην πόλη και φιλοξενήθηκε επισήμως από το Δήμο.Στις 14 Αυγούστου 1918 έφτασε ο Ε. Βενιζέλος στην πόλη της Κοζανησ που φιλοξενήθηκε επισήμως από το Δήμο. και ποια η υποδοχη απο τους κοζανιτεσ
⦁ Η επίσκεψη του Ελευθερίου Βενιζέλου στην Κοζάνη στις 14 Αυγούστου 1918 πραγματοποιήθηκε μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού, καθώς η χώρα βρισκόταν στην τελική ευθεία του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και η παρουσία του στην περιοχή είχε ιδιαίτερη σημασία για το ηθικό του στρατού και των πολιτών.
⦁ Η υποδοχή από τους Κοζανίτες και τις αρχές της πόλης είχε τα εξής χαρακτηριστικά:
⦁ Ο Βενιζέλος φιλοξενήθηκε επίσημα από τον Δήμο Κοζάνης. Οι κάτοικοι τον υποδέχθηκαν με μεγάλες εκδηλώσεις λατρείας και τιμής. Ο δρόμος από τον οποίο πέρασε ήταν στολισμένος, ενώ πλήθος κόσμου είχε συγκεντρωθεί για να τον δει και να τον επευφημήσει. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του, επισκέφθηκε τα Γαλλικά Νοσοκομεία που λειτουργούσαν στην πόλη λόγω του πολέμου, καθώς και άλλες τοπικές δομές. Η Κοζάνη αποτελούσε στρατηγικό σημίο για τις επιχειρήσεις στο Μακεδονικό Μέτωπο. Η υποδοχή δεν ήταν μόνο τυπική αλλά και ουσιαστική, καθώς ο Βενιζέλος συνδεόταν στενά με την απελευθέρωση της περιοχής λίγα χρόνια νωρίτερα (1912).Επισκέφτηκε τα Γαλλικά Νοσοκομεία και την επόμενη μέρα δέχτηκε τις τοπικές αρχές, τους αντιπροσώπους των σωματείων και των συντεχνιών.Επισκέφτηκε το Αναγνωστήριο της Κοζάνης, περιεργάστηκε για μία ώρα τα αρχεία και τα έγγραφα και πρόσφερε το ποσό των 1000δρχ. στον πρόεδρο Δ. Μπλιούρα για τις ανάγκες του Αναγνωστηρίου.
Το Σωματείο του Αναγνωστηρίου τον ανακήρυξε επίτιμο Πρόεδρο και Μέγα Ευεργέτη
V. Η ΑΝΑΚΩΧΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1918
Ανακωχή της Θεσσαλονίκης υπογράφηκε στις 29 Σεπτεμβρίου 1918 (με ισχύ από τις 30 Σεπτεμβρίου) και αποτέλεσε την πρώτη συνθήκη ανακωχής που υπέγραψε κράτος των Κεντρικών Δυνάμεων (το Βασίλειο της Βουλγαρίας) με την Αντάντ. Συντάχθηκε στη Θεσσαλονίκη και λειτούργησε ως πρόδρομος για το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς προκάλεσε την κατάρρευση του Μακεδονικού Μετώπου και απομόνωσε γεωγραφικά την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τη Γερμανία.
Οι βασικοί όροι της ανακωχής προέβλεπαν εν περίληψη τα εξής:
-Η Βουλγαρία υποχρεώθηκε να σταματήσει αμέσως κάθεστρατιωτική δραστηριότητα και να αφοπλιστεί.
– Ο βουλγαρικός στρατός όφειλε να εγκαταλείψει αμέσως όλα τα κατεχόμενα εδάφη στην Ελλάδα (Ανατολική Μακεδονία) και τη Σερβία.
– Υποχρέωση επιστροφής όλου του στρατιωτικούεξοπλισμού που είχε αφαιρεθεί από το Ελληνικό Δ’ Σώμα Στρατού το 1916.
– Όλα τα γερμανικά και αυστροουγγρικά στρατεύματα έπρεπε να εγκαταλείψουν το έδαφος της Βουλγαρίας εντός 4 εβδομάδων
Οι Σύμμαχοι απέκτησαν το δικαίωμα ελεύθερης μετακίνησης στρατευμάτων μέσω της Βουλγαρίας και κατάληψης στρατηγικών σημείων, χωρίς όμως να καταληφθεί η Σόφια.
Η συμφωνία αυτή αντικαταστάθηκε αργότερα από την επίσημη Συνθήκη του Νεϊγί τον Νοέμβριο του 1919Η
VI. ΣΥΝΘΗΚΗ ΝΕΙΓΥ (Νεβιγί (Neuvilly)
Η Συνθήκη του Νεϊγύ (Treaty of Neuilly-sur-Seine) υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 1919 και αποτελεί μία από τις συνθήκες ειρήνης που τερμάτισαν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
1. Πού βρίσκεται το Νεϊγύ : Το Νεϊγύ-συρ-Σεν (Neuilly-sur-Seine) είναι προάστιο στα βορειοδυτικά του Παρισιού στη Γαλλία.
2. Ποιων διαφορών έλυσε (Περιεχόμενο) : Η συνθήκη υπογράφηκε μεταξύ της ηττημένης Βουλγαρίας (που είχε συμμαχήσει με τις Κεντρικές Δυνάμεις) και των νικητριών δυνάμεων της Αντάντ.
3 Εδαφικές απώλειες Βουλγαρίας:
Η Βουλγαρία υποχρεώθηκε να παραχωρήσει τη Δυτική Θράκη (που είχε αποκτήσει το 1913) στις Μεγάλες Δυνάμεις, οι οποίες στη συνέχεια την απέδωσαν στην Ελλάδα. Έτσι, η Βουλγαρία έχασε οριστικά την έξοδό της στο Αιγαίο.
-Παραχώρησε μικρότερες συνοριακές περιοχές στο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων (μετέπειτα Γιουγκοσλαβία).
-Επιβεβαιώθηκε η κατοχή της από τη Ρουμανία.
Ο βουλγαρικός στρατός μειώθηκε δραστικά (σε 20.000 άνδρες) και επιβλήθηκαν τεράστιες πολεμικές αποζημιώσεις.
-Υπογράφηκε ειδική σύμβαση για την εθελούσια ανταλλαγή μειονοτήτων (Ελλήνων και Βουλγάρων).
3. Χαμένοι και Κερδισμένοι
Χαμένοι: Η Βουλγαρία ήταν η αποκλειστική χαμένη. Θεώρησε τη συνθήκη ως «δεύτερη εθνική καταστροφή» (μετά την ήττα στον Β’ Βαλκανικό Πόλεμο το 1913).
Κερδισμένοι:Ελλάδα:
Ενσωμάτωσε τη Δυτική Θράκη, αποκτώντας κοινά σύνορα με την Τουρκία και εδραιώνοντας την παρουσία της στη Θράκη.
Γιουγκοσλαβία & Ρουμανία: Κέρδισαν εδάφη σε βάρος της Βουλγαρίας.
VII. Η ΑΠΕΛΕΘΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ
Η συνθήκη tooy Neygi ήταν καθοριστική για την Ελλάδα, καθώς με το άρθρο 27, η Βουλγαρία παραιτήθηκε από τα δικαιώματά της στη Δυτική Θράκη, οδηγώντας στην οριστική ενσωμάτωσή της στην Ελλάδα. Ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Ελευθέριος Βενιζέλος, υπέγραψε τη συνθήκη.
Μετά τη Συνθήκη του Νεϊγύ (1919), η διοίκηση της Θράκης πέρασε από δύο βασικές φάσεις, με διαφορετικούς υπεύθυνους σε κάθε μία:
-Διασυμμαχική Διοίκηση (Thrace Interalliée, 1919-1920)Αμέσως μετά την αποχώρηση των Βουλγάρων, η Δυτική Θράκη τέθηκε υπό διασυμμαχικό έλεγχο. Γάλλος Στρατηγός Σαρπύ (General Charles Antoine Charpy): Διορίστηκε από το Συμμαχικό Συμβούλιο ως Γενικός Διοικητής (Governor) της Δυτικής Θράκης. Ανέλαβε καθήκοντα τον Οκτώβριο του 1919 με έδρα την Κομοτηνή, επιβλέποντας τη μετάβαση από τη βουλγαρική διοίκηση στο καθεστώς της «Διασυμμαχικής Θράκης».
VIII, Η ΑΠΕΛΑΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ
Με την επίσημη απελευθέρωση και ενσωμάτωση της περιοχής στην Ελλάδα, την ευθύνη ανέλαβαν Έλληνες αξιωματούχοι:
Υποστράτηγος Εμμανουήλ Ζυμβρακάκης: Ήταν ο Στρατιωτικός Διοικητής του «Στρατού της Θράκης» που ηγήθηκε της επιχείρησης κατάληψης και απελευθέρωσης της Δυτικής Θράκης τον Μάιο του 1920.
Αντώνιος Σαχτούρης: Μετά την είσοδο του ελληνικού στρατού και στην Ανατολική Θράκη (Ιούλιος 1920), διορίστηκε επικεφαλής της Γενικής Διοίκησης Θράκης με έδρα την Αδριανούπολη, φέροντας τον τίτλο του Ύπατου Αρμοστή (High Commissioner).
Συχνά η θέση του Αρμοστή της Θράκης συγχέεται με αυτήν του Αριστείδη Στεργιάδη, ο οποίος όμως ήταν ο Ύπατος Αρμοστής της Σμύρνης την ίδια περίοδο.
ΙΧ. ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ Α ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ
Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος τερματίστηκε επίσημα στις 11 Νοεμβρίου 1918 με την υπογραφή της ανακωχής της Κομπιέν. Ωστόσο, ο «θλιβερός απολογισμός» του άλλαξε τον κόσμο για πάντα, αφήνοντας πίσω του βαθιές πληγές.
1. Ανθρώπινες Απώλειες (Το κόστος σε αίμα)
Ήταν η πρώτη σύγκρουση τέτοιας κλίμακας, με αποτέλεσμα:
Περίπου 9-10 εκατομμύρια στρατιώτες νεκροί.
Περίπου 7-10 εκατομμύρια άμαχοι νεκροί (από λιμό, ασθένειες και βομβαρδισμούς).\ 21 εκατομμύρια τραυματίες, πολλοί εκ των οποίων έμειναν ανάπηροι για όλη τους τη ζωή.
Η Ισπανική Γρίπη (1918): Εξαπλώθηκε ταχύτατα λόγω των μετακινήσεων των στρατευμάτων, σκοτώνοντας επιπλέον δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
2. Η Κατάρρευση των Αυτοκρατοριών
Ο χάρτης της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής άλλαξε ριζικά με τη διάλυση τεσσάρων μεγάλων αυτοκρατοριών:
-Γερμανική Αυτοκρατορία:
Έχασε εδάφη και μετατράπηκε σε Δημοκρατία (Βαϊμάρης).
-Αυστροουγγαρία:
Διαλύθηκε τελείως, δίνοντας γέννηση σε νέα κράτη (Αυστρία, Ουγγαρία, Τσεχοσλοβακία, Γιουγκοσλαβία).
-Οθωμανική Αυτοκρατορία:
Κατέρρευσε, οδηγώντας στη δημιουργία της σύγχρονης Τουρκίας και στον διαμοιρασμό της Μέσης Ανατολής (εντολές Αγγλίας-Γαλλίας).
-Ρωσική Αυτοκρατορία:
Κατέρρευσε λόγω της Επανάστασης του 1917, οδηγώντας στη δημιουργία της ΕΣΣΔ.
3. Οικονομική Εξαθλίωση
Η Ευρώπη, που ήταν το οικονομικό κέντρο του κόσμου, δανείστηκε τεράστια ποσά από τις ΗΠΑ, οι οποίες αναδείχθηκαν σε νέα παγκόσμια δύναμη.
Πολλές χώρες (κυρίως η Γερμανία) υπέφεραν από υπερπληθωρισμό και πλήρη οικονομική κατάρρευση.
4. Κοινωνικές και Ψυχολογικές Συνέπειες
Η «Χαμένη Γενιά»: Μια ολόκληρη γενιά νέων ανδρών χάθηκε ή γύρισε με βαθιά ψυχολογικά τραύματα .
Χειραφέτηση των Γυναικών:
Καθώς οι άνδρες έλειπαν στο μέτωπο, οι γυναίκες μπήκαν μαζικά στην παραγωγή, γεγονός που ενίσχυσε τον αγώνα για το δικαίωμα ψήφου.
5. Οι Σπόροι του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου
Η Συνθήκη των Βερσαλλιών (1919) επέβαλε πολύ σκληρούς όρους στη Γερμανία (απώλεια εδαφών, τεράστιες αποζημιώσεις, ταπείνωση). Αυτό δημιούργησε ένα αίσθημα ρεβανσισμού και πικρίας στον γερμανικό λαό, το οποίο εκμεταλλεύτηκε αργότερα ο Αδόλφος Χίτλερ.
Συνθήκη των Βερσαλλιών. Υπογράφηκε στις 28 Ιουνίου 1919.
Το έγγραφο τερμάτισε επίσημα την εμπόλεμη κατάσταση μεταξύ της Γερμανίας και των δυνάμεων της Αντάντ, θεωρώντας τη Γερμανία πλήρως υπεύθυνη για την έναρξη της σύγκρουσης και υποχρεώνοντάς την να κάνει σημαντικές εδαφικές παραχωρήσεις και να καταβάλει μαζικές αποζημιώσεις.
Χ. Η ΔΥΤΙΚΗ ΘΡΑΚΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕ ΥΠΑΤΟ ΑΡΜΟΣΤΗ ΕΝΑ ΚΟΖΑΝΙΤΗ ΑΔΑ ΤΟ 1920
(Ο Κοζανίτης Χαρίσιος Βαμβακάς, ύπατος αρμοστής, της Θράκης .)
Η εξωτερική πολιτική του Βενιζέλου μεταξύ 1917-1920 είχε πολλές επιτυχίες.
Μετά το τέλος του πολέμου, στις διαπραγματεύσεις ειρήνης στις Βερσαλλίες, ο Βενιζέλος με κύρος, ευστροφία και επίγνωση των θεμάτων κατάφερε να παραχωρηθεί στην Ελλάδα η Δυτική Θράκη (Neuilly,27 Νοεμβρίου 1919).
Η Δυτική Θράκη παραχωρήθηκε οριστικά στην Ελλάδα το 1920, με την ολοκλήρωση των διπλωματικών διαδικασιών που ακολούθησαν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ η ενσωμάτωσή της επισφραγίστηκε με τη Συνθήκη των Σεβρών (10 Αυγούστου 1920).
Η απελευθέρωση και η ανάληψη της διοίκησης από τον ελληνικό στρατό ξεκίνησε στις 14 Μαΐου 1920, αντικαθιστώντας τη διασυμμαχική διοίκηση (γαλλική).:
Ο στενός συνεργάτης του Ελευθερίου Βενιζέλου, Χαρίσιος Βαμβακάς, ανέλαβε τη διπλωματική εκπροσώπηση και τη διοίκηση της περιοχής ως Γενικός Διοικητής Θράκης.
Ο Χαρίσιος Βαμβακά ήταν κορυφαίος διπλωμάτης, πολιτικός και στενός συνεργάτης του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ενσωμάτωση της Θράκης στον εθνικό κορμό.
-Ανέλαβε επίσημα τα καθήκοντά του ως αντιπρόσωπος στην Κομοτηνή (έδρα της Διασυμμαχικής Διοίκησης) τον Σεπτέμβριο του 1919.
-Διορίστηκε από τον Βενιζέλο ως σύνδεσμος της Ελλάδας με τη Διασυμμαχική Διοίκηση υπό τον Γάλλο Στρατηγό Σαρπύ. Με εξαιρετικούς διπλωματικούς χειρισμούς, κατάφερε να κερδίσει την εμπιστοσύνη των συμμάχων και να προετοιμάσει το έδαφος για την ελληνική διοίκηση.
-Μετά την απελευθέρωση τον Μάιο του 1920, ανέλαβε τη θέση του Γενικού Διοικητή, οργανώνοντας τις διοικητικές δομές της περιοχής.
Ως ύπατος αρμοστής, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση της νέας διοίκησης, την ενσωμάτωση των τοπικών πληθυσμών και την εδραίωση της ελληνικής παρουσίας
-Αργότερα ανέλαβε τη διοίκηση της Ανατολικής Θράκης μέχρι την εκκένωσή της μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
ΧΙ. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΧΑΡΙΣΙΟΥ, ΒΑΜΒΑΚΑ ς (1872–1952)
-Γεννήθηκε στην Κοζάνη το 1872. και πέθανε στη Θεσσαλονίκη στις 31 Αυγούστου 1952.
Σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στη συνέχεια στην Ελβετία (Γενεύη και Λωζάνη), όπου αναγορεύθηκε διδάκτωρ Πολιτικών και Νομικών Επιστημών.
Πριν την πολιτική του καριέρα, εργάστηκε ως δικηγόρος στην Κωνσταντινούπολη και υπήρξε στενός συνεργάτης του Οικουμενικού Πατριάρχη Ιωακείμ Γ’.
-Ο Χαρίσιος Βαμβακάς υπήρξε βουλευτής στο Οθωμανικό Κοινοβούλιο,(Εξελέγη βουλευτής Σερβίων και Κοζάνης τον Δεκέμβριο του 1909 και παρέμεινε έως τον Αύγουστο του 1912.), αποτελώντας μία από τις πιο δυναμικές προσωπικότητες του ελληνισμού στην Κωνσταντινούπολη πριν από τους Βαλκανικούς Πολέμους.
-Υπήρξε από τους πιο έμπιστους διπλωματικούς συμβούλους του Ελευθερίου Βενιζέλου, εκπροσωπώντας την Ελλάδα στη Διάσκεψη Ειρήνης στο Παρίσι και αργότερα στη Θράκη.
Θεωρείται ένας από τους “αφανείς ήρωες” της ελληνικής διπλωματίας που σφράγισαν τη μοίρα της Θράκης.
-Διετέλεσε Δήμαρχος της Θεσσαλονίκης από το 1931 έως το 1933.
– Εκλέχθηκε Γερουσιαστής Κοζάνης το 1929 και διετέλεσε μάλιστα Αντιπρόεδρος της Γερουσίας.
ΧΙΙ. Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ
Ο θάνατος του Αλέξανδρου άνοιξε το θέμα του θρόνου. Στις εκλογές του Νοεμβρίου 1920, ο Ελευθέριος Βενιζέλος ηττήθηκε αναπάντεχα και η νέα φιλοβασιλική κυβέρνηση διενήργησε δημοψήφισμα για την επιστροφή του εξόριστου βασιλιά Κωνσταντίνου (πατέρα του Αλέξανδρου).
Οι Σύμμαχοι (Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία) θεωρούσαν τον Κωνσταντίνο «γερμανόφιλο» λόγω της στάσης του στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η επιστροφή του τους έδωσε το τέλειο πρόσχημα να αποδεσμευτούν από τις υποχρεώσεις τους προς την Ελλάδα, να σταματήσουν τα δάνεια και να αρχίσουν να προσεγγίζουν τον Κεμάλ Ατατούρκ.
Η νέα κυβέρνηση αντικατέστησε έμπειρους βενιζελικούς αξιωματικούς στο μέτωπο της Μικράς Ασίας με απότακτους βασιλικούς που έλειπαν χρόνια από το πεδίο της μάχης. Αυτό προκάλεσε σοβαρά προβλήματα στη διοίκηση και το ηθικό του στρατεύματος.
Χωρίς διπλωματική στήριξη, με οικονομική ασφυξία και αμφίβολη στρατιωτική ηγεσία, η Ελλάδα οδηγήθηκε στην ήττα τον Αύγουστο του 1922 και στη Μικρασιατική Καταστροφή.
Ο θάνατος του Αλέξανδρου άλλαξε άρδην την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα. Ο Βενιζέλος έχασε το στήριγμα του θρόνου, και οι εκλογές που ακολούθησαν τον Νοέμβριο του 1920 (που έγιναν δημοψήφισμα για την επιστροφή του Κωνσταντίνου) οδήγησαν στην ήττα των βενιζελικών, συμβάλλοντας τελικά στη Μικρασιατική Καταστροφή
