Άρθρο του Σταύρου Π. Καπλάνογλου Συγγραφέα – Ιστορικού ερευνητή:
Στην προηγούμενη δημοσίευση αναφερθήκαμε στην έναρξη της επανάστασης του 1821 και στους ανθρώπους που συμμετείχαν στην εξέγερση, μεταξύ των οποίων και αρκετοί κάτοικοι της Κοζάνης, μερικοί από τους οποίους έχασαν και την ζωή τους.
Στη σημερινή δημοσίευση, για πρώτη φορά, θα μιλήσουμε για όσα συνέβησαν από την έναρξη της επανάστασης των Ελλήνων και την συμμετοχή των Μακεδόνων στο πρώτο χρόνο .
Θα αναφερθούμε στον κίνδυνο που είχε η Κοζάνη να έχει την ίδια <<κακή μοίρα >> με τη Νάουσα, όπου όταν η πόλη τους επαναστάτησε, είδαν την πόλη τους να καίγεται, πολλούς κατοίκους να δολοφονούνται , γυναίκες να βιάζονται και άλλες να πέφτουν από τον γκρεμό, επαναλαμβάνοντας την ιστορία των γυναικών από το Ζάλογγο για να μην πέσουν στα χέρια των Τούρκων και πολλοί κάτοικοι να
αιχμαλωτίζονταν για να πουληθούν ως σκλάβοι .
Εκείνη την εποχή, η Κοζάνη είχε την τύχη να έχει έναν θρησκευτικό ηγέτη, τον Επίσκοπο Σερβίων και Κοζάνης, Βενιαμίν Καρίπογλου από τη Θεσσαλονίκη, ο οποίος ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας, μορφωμένος και δραστήριος με μεγάλες διπλωματικές ικανότητες.
Όταν μια ομάδα μαχητών από τη Νάουσα δραπέτευσε και έφτασε στην Κοζάνη, η πόλη τους βοήθησε, αλλά αυτό έγινε γνωστό στον Διοικητή της Θεσσαλονίκης, Αμπαλαμπούτ πασά, ο οποίος πολιόρκησε τη Νάουσα μπήκε μέσα και στο τέλος την κατέστρεψε, και ξεκίνησε για την Κοζάνη με σκοπό να την ισοπεδώσει .
Οι κατάλληλες κινήσεις του Επισκόπου και με τη βοήθεια των κατοίκων της πόλης απομάκρυναν τον κίνδυνο χωρίς να θέσουν σε κίνδυνο κανέναν .
ΤΙ ΕΓΙΝΕ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΕΤΟΥΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821
Το πρώτο έτος της Επανάστασης του 1821 χαρακτηρίστηκε από τη ραγδαία εξάπλωση του αγώνα, με την κήρυξη της επανάστασης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (Φεβρουάριος) από τον Αλ. Υψηλάντη, την έναρξη στη Μάνη (23 Μαρτίου), την κατάληψη της Καλαμάτας, το ξέσπασμα στην Μονή της Αγίας Λαύρας (25 Μαρτίου ) την πολιορκία της Μονεμβασιάς και την κήρυξη της επανάστασης στην Κρήτη (Μάιος).
Όπως είδαμε από την προηγούμενη δημοσίευση τον Φεβρουάριο του 1821 ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ξεκινά την επανάσταση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (Μολδαβία και Βλαχία), εκμεταλλευόμενος το ειδικό καθεστώς της περιοχής .
Στις 23 Μαρτίου 1821 ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, ο Θ. Κολοκοτρώνης και άλλοι οπλαρχηγοί εισέρχονται στην Καλαμάτα, κηρύσσοντας την έναρξη της επανάστασης στην Πελοπόννησο, ενώ ευλογούνται οι σημαίες στους Αγίους Αποστόλους.
Τον Μάρτιος 1821: Συγκροτείται η “Γερουσία” στην Καλαμάτα υπό τον Μαυρομιχάλη, ενώ αρχίζει ο επαναστατικός αναβρασμός στην Ύδρα και οι πολιορκίες των τουρκικών φρουρίων (Μονεμβασιά).
Τον Μάιος 1821: Κηρύσσεται επίσημα η Επανάσταση στην Κρήτη (Θυμιανή Παναγιά, Σφακιά) και ιδρύεται η «Καγκελλαρία των Σφακίων».
Η Επανάσταση εξαπλώνεται σε Στερεά Ελλάδα (Λιδορίκι, Αττική) και νησιά, παρά την αποτυχία του κινήματος στις Ηγεμονίες, με τους Έλληνες να καταλαμβάνουν κρίσιμα φρούρια όπως της Ακροκορίνθου.
Το πρώτο αυτό έτος χαρακτηρίστηκε από ενθουσιασμό, και συντονισμένη δράση για την κατάληψη περιοχών, παρά την έλλειψη κεντρικής διοίκησης.
Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Η συμμετοχή της Μακεδονίας στην Επανάσταση του 1821 υπήρξε καθοριστική, παρά τη σκληρή οθωμανική καταστολή. Με κέντρα το Άγιο Όρος, τη Χαλκιδική (υπό τον Εμμανουήλ Παππά), τη Νάουσα και τη Δυτική Μακεδονία, οι Μακεδόνες ξεσηκώθηκαν, επιτυγχάνοντας σημαντικές τοπικές νίκες, αλλά αντιμετώπισαν τραγικές συνέπειες, όπως η καταστροφή της Νάουσας το 1822, συνεχίζοντας όμως τον αγώνα στη Νότια Ελλάδα.
Ο Φιλικός Εμμανουήλ Παππάς μετέφερε όπλα και εφόδια από την Κωνσταντινούπολη στο Άγιο Όρος, οργανώνοντας την επανάσταση.
Τον Μάιο του 1821, ξέσπασαν παράλληλες εξεγέρσεις στη Χαλκιδική, τη Σιθωνία, την Ορμύλια και τα Μαντεμοχώρια.
Ο Εμμανουήλ Παππάς και ο καπετάν Χάψας ηγήθηκαν των πρώτων στρατιωτικών επιχειρήσεων. : Η Νάουσα, υπό τους οπλαρχηγούς Ζαφειράκη και Καρατάσο, αντιστάθηκε ηρωικά, οδηγώντας στην καταστροφή της από τους Τούρκους το 1822.
Η επανάσταση του 1821 στη Μακεδονία κατεστάλη γρήγορα από τους Οθωμανούς κυρίως λόγω της στρατηγικής σημασίας της περιοχής, της άμεσης και μαζικής αντίδρασης των οθωμανικών στρατευμάτων, της γεωγραφικής εγγύτητας στην Κωνσταντινούπολη, καθώς και της έλλειψης ικανού οπλισμού και οργάνωσης στους επαναστατημένους πληθυσμούς
Παρά την καταστολή, πολλοί Μακεδόνες συνέχισαν τον αγώνα στη νότια Ελλάδα, συμμετέχοντας σε κρίσιμες μάχες. Και ναι μεν η επανάσταση στη Μακεδονία καταπνίγηκε, όμως η θυσία της συνέβαλε στη γενικότερη επιτυχία της εθνεγερσίας, δεσμεύοντας μεγάλες οθωμανικές δυνάμεις.
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΝΑΟΥΣΑ το 1822
Η Επανάσταση στη Νάουσα το 1822, γνωστή και ως το «Μεσολόγγι» της Βόρειας Ελλάδας, κηρύχθηκε τον Φεβρουάριο του 1822 από τον Ζαφειράκη Λογοθέτη και τον Αναστάσιο Καρατάσο, οργανωμένη με τη βοήθεια της Φιλικής Εταιρείας. Προηγήθηκαν επαναστατικές ζυμώσεις, η αποτυχημένη πολιορκία της Βέροιας και η νικηφόρα μάχη στη Μονή Δοβρά, πριν καταπνίγει βίαια τον Απρίλιο.
Η περιοχή του Βερμίου και του Ολύμπου είχε αρχίσει να αναβράζει επαναστατικά, με τον Ζαφειράκη Θεοδοσίου (Λογοθέτη), πρόκριτο της Νάουσας, να συντονίζει τις κινήσεις, έχοντας συμμετάσχει στη Φιλική Εταιρεία.
Ακολούθησαν μυστικές συσκέψεις στη Μονή Παναγίας Δοβρά. Τον Μάρτιο του 1822, 200 Έλληνες απέκρουσαν 4.000 Τούρκους, ενισχύοντας το ηθικό, αν και αργότερα οι Τούρκοι κατέλαβαν το μοναστήρι.
Έγινε απόπειρα κατάληψης της Βέροιας από τους επαναστάτες, η οποία απέτυχε λόγω έγκαιρης άφιξης τουρκικών ενισχύσεων.
Στον Ζαφειράκη που υπήρξε ο αρχηγός της εξέγερσης. διπλά του στάθηκε ο Αναστάσιος Καρατάσος (Γερο-Καρατάσος) που ήταν ένας έμπειρος οπλαρχηγός, . συμμετείχαν επίσης ο Αγγελής Γάτσος και άλλοι Μακεδόνες αγωνιστές που οχύρωσαν την πόλη.
Συμμετοχή είχαν πρόκριτοι, κληρικοί και οπλισμένοι κάτοικοι (περίπου 5.000) από τη Νάουσα και την ευρύτερη περιοχή του Βερμίου.
Η αντίδραση των Τούρκων ήταν άμεση :
Ο βαλής της Θεσσαλονίκης απέστειλε ισχυρές δυνάμεις (4.000-5.000 άνδρες) υπό τον Κεχαγιάμπεη (υπαρχηγό) Μεχμέτ Αγά για την άμεση κατάπνιξη της εξέγερσης. Παρά τις πρόσκαιρες επιτυχίες των Ελλήνων οι Τούρκοι πολιόρκησαν τη Νάουσα στενά. Η πολιορκία διευκολύνθηκε από την αποκάλυψη των σχεδίων των επαναστατών.
Έγιναν σκληρές μάχες γύρω από την πόλη καθώς και η πολιορκία της Νάουσας 15 (περίπου) ημερών από τον Τούρκο βαλή της Θεσσαλονίκης Μεχμέτ Αμπντούλ Εμπού που έφτασε επί τόπου και διεύθυνε την επίθεση .
Μετά την πτώση της πόλης περίπου 12 ή 22 Απριλίου 1822, ακολούθησαν πυρπολήσεις, σφαγές και βιασμοί. Πάνω από 2.000 κάτοικοι σκοτώθηκαν. Πολλοί Ναουσαίοι, όπως ο Αναστάσιος Χρυσάφης, συνελήφθησαν και έμειναν χρόνια αιχμάλωτοι, ενώ γυναίκες και παιδιά πουλήθηκαν ως σκλάβοι.: Η πόλη καταστράφηκε ολοσχερώς. Κάποιοι από τους μαχητές μαζί και κάποιες οικογένειες κατόρθωσαν και διέφυγαν και κατευθύνθηκαν σε μέρη που πίστευαν ότι διέτρεχαν μικρότερο κίνδυνο , ένα τέτοιο μέρος ήταν και η πολύ της Κοζάνης Η αποτυχία της επανάστασης στη Νάουσα έσβησε την εστία της επανάστασης στην κεντρική Μακεδονία, αλλά ενίσχυσε το ηθικό των Ελλήνων με την αυτοθυσία των κατοίκων
ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΦΑΓΕΑ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ
Πολλοί αγωνιστές από την Νάουσα και τις άλλες περιοχές της Μακεδονίας που είχαν φτάσει στην περιοχή για να συμπολεμήσουν με τους κατοίκους της Νάουσας κατόρθωσαν να δραπετεύσουν από την κόλαση του ολοκαυτώματος της Νάουσας μαζί με κάτοικους μεσώ του Βέρμιου και κατέφυγαν στην Κοζάνη η απόσταση δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλη η Νάουσα βρίσκεται στην Ανατολική πλευρά του Βέρμιου και η Κοζάνη σε απόσταση περίπου 15χλμ από τους πρόποδες της Δυτικής πλευράς του βουνού , πολλοί Ναουσαιοι ήξεραν τα μονοπάτια και η Κοζάνη ήταν σχετικά εύκολα προσβάσιμη.
Οι ΚοζανΊτες τους προσέφεραν φιλοξενία και βοήθησαν με κάποιες προφυλάξεις όλους όσους θέλησαν να κατευθυνθούν προς νοτιά μεσώ του στενού του Σαρανταπόρου (κυρίως άνδρες που είχαν λάβει μέρος στην επανάστασή που ξεκίνησε
Για τα γεγονότα αυτά μας μιλούσε το 1955 & το 1956 στο Α δημοτικό σχολείο Κοζάνης τακτικά ο δάσκαλος που είχαμε στις 2 τελευταίες τάξεις αείμνηστος Δημήτριος Παπαδημητρίου , μας έλεγε για την διαφυγή των Ναουσαίων μέσα από τους μεγάλους θολωτούς υπονόμους που είχαν κατασκευασθεί παλαιότερα και σε περισσοτέρους από μας ήταν γνωστοί για το μέγεθος τους , μίας και λίγα χρονιά πριν ,ενώ βρισκόμασταν στο σχολείο είχαν ανοίξει οι θολωτοί υπόνομοι και τους βλέπαμε μετά από με καταρρακτώδη βροχή που είχε γκρεμίσει και σπίτια στην οδό Μητροπολίτου Φωτίου που είχε μετατραπεί σε ποτάμι , που βρισκόταν στην δυτική πλευρά του κτιρίου του σχολείου μας λέγοντας ότι βγήκαν στις Λούνες και μεσώ τις Βαντσιόστρατας έφθασαν στον Αλιάκμονα και ανεβήκαν στα Χάσια .
Τα λογία του δάσκαλου μας ,μου ήρθαν στον νου όταν κάνοντας την ερευνά για για το τι απέγιναν οι πολεμιστές της Νάουσας το διάβασα στο βιβλίο του Π.Λίουφη για την Ιστορία της Κοζάνης.
Και ιδού τι γράφει :
<<…… Και ο μεν Ζαφειράκης με κάποιον από τους γιους του Καρατάσου φονεύτηκε πολιορκημένος στο Βάλτο, οι δε Καρατάσος και Γάτσος, μαζί με τους Δουμπιώτη, Αποστολάρα και Μήτρο Λιακόπουλο αποσύρθηκαν στο Σέλι κι από ΄κει με 500 στρατιώτες, περνώντας από τα χωριά των Μπουτζακίων διάβηκαν τον Αλιάκμονα και μέσω των Χασίων υποχώρησαν στον Ασπροπόταμο και μετά τη μάχη κοντά στο Κομπότι, έφτασαν στο Μεσολόγγι …. >>
Στον Αμτουλαχ έφθασαν οι πληροφορίες για την βοήθεια που πρόσφεραν οι Κοζανιτες και ξεκίνησε για την Κοζάνη με στόχο να την καταστρέψει,
Το τι συνέβη και τελικά σώθηκε η Κοζάνη το περιγράφει και πάλι ο Λίουφης στην ιστορία του.
Θα παραθέσουμε αυτά που καταγράφηκαν στο βιβλίο :
<<Η ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΖΑΝΗΣ ΧΑΡΙΝ ΤΩΝ ΔΙΠΛΑΜΑΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ ΤΟΥ ΒΕΝΙΑΜΙΝ/. Όταν ξέσπασε η επανάσταση στην Νάουσα και με την παρέμβαση του Αμπαλαμπούτ πασά απέτυχε, πολλοί Ναουσαίοι κατέφυγαν στην Κοζάνη για να σωθούν. Η Κοζάνη με προθυμία βοήθησε τους φυγάδες, σώζοντας από άμεσο κίνδυνο 124 άνδρες και γυναίκες. Η οργή του Πασά Όταν αυτό έγινε γνωστό, προκάλεσε την οργή του Αμπαλαμπούτ πασά, ο οποίος φοβήθηκε εξέγερση και της πόλης τής Κοζάνης. Ξεκίνησε λοιπόν να την καταστρέψει, αφού μάλιστα την κατηγορούσαν και οι περίοικοι Μουσουλμάνοι. Η καταστροφή της Κοζάνης ήταν αναπόφευκτη, αν δυο άνδρες δεν προλάβαιναν τον κίνδυνο, με υπεράνθρωπες ενέργειες. Ο μεν Βενιαμίν, πληροφορήθηκε την επικείμενη κάθοδο του άγριου στρατού και τον σκοπό της, έσπευσε αμέσως στον Χατζή Χαλήλ αγά και τον παρακάλεσε να μεσολαβήσει προς τον Αμπαλαμπούτ· ο δε Καραμάρκος Παύλου Πριτσούλης, ο οποίος είχε φιλικές συνδέσεις με τους ισχυρούς τοπάρχες Ζαήρ Μπέη και Κιολεμέτ Σαρήγγιολου, τους έπεισε να εκδηλώσουν τις διαθέσεις τους υπέρ της πόλης. Πράγματι, φθάνοντας ο Αμπαλαμπούτ στο Δρέπανο (Καρατζιλάρ)και συναντώντας εκπροσώπους των Οθωμανικων αρχών ηρέμησε κάπως περιορίζοντας την οργή του Έστειλε τον στρατό να καταλάβει την πόλη με αυστηρή διαταγή να μην πειράξει κάνεις τίποτα και κανέναν Την επόμενη μέρα μπήκε στην πόλη και ο ίδιος με 12000 στρατό μένοντας στην κατοικία του Νικολ. Αρμενούλη. Οι περισσότεροι Κοζανίτες φοβούμενοι έφυγαν και πήγαν σε κοντινά Ελληνικά χωριά. Ο Βενιαμίν όμως κράτησε μερικούς από τους προκρίτους, και, με την άφιξη του στρατάρχη, έστειλε δύο μουλάρια φορτωμένα με αντικείμενα μεγάλης αξίας και 10 χιλιάδες χρυσά φλουριά ( ρουχβιέδες.) Ύστερα από μια ώρα, παρέλαβε δύο από τους προκρίτους και πήγε να τον επισκεφτεί. Από τη μια τα δώρα και η φιλόφρονη προθυμία, κι από την άλλη οι θερμές συστάσεις του Χατζη Χαλήλ αγά μαλάκωσαν τον άγριο καταστροφέα της Νάουσας, κι έπειτα από πολλές περιπέτειες και διατυπώσεις δέχτηκε τον Βενιαμίν. Ταυτόχρονα, έφτασε και πεζός απεσταλμένος από τον Μαχμούτ πασά Δράμαλη, ο οποίος σύστηνε τον Βενιαμίν ως πιστό. Έτσι σώθηκε η Κοζάνη από βέβαιο κίνδυνο, αφού πίστεψε ότι κανείς Ναουσαίος δεν κατέφυγε εκεί και η πόλη είχε δήθεν άγνοια για το κίνημα. >>
Το έργο το Επισκόπου Σερβιων και Κοζάνης ήταν σημαντικό και παλαιότερα μου δόθηκε η ευκαιρία να γράψω ένα άρθρο περιγράφοντας την ιστορική του διαδρομή και φυσικά και τότε συγκέντρωσα τις περισσότερες πληροφορίες που σας περιέγραψα πριν από λίγο από το ανεκτίμητο έργο του Π.Λίουφη << Ιστορία της Κοζάνης >> που εκδόθηκε το 1924.
Για να έχετε καλλίτερη εικόνα για τον αξιόλογο αυτό άνθρωπο δείτε και το υπόλοιπο μέρος εκείνου του άρθρου
ΒΕΝΙΑΜΙΝ ΚΑΡΙΠΟΓΛΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΣΕΡΒΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΖΑΝΗΣ ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΦΙΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ .(1781 – 1851 )
Ο Βενιαμίν Καρίπογλου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1781 , και ήταν γιος του Δημητρίου Καρίπογλου–Αγραφιώτη και ανατράφηκε από την μητέρα του, μετά τον πρόωρο θάνατο του πατέρα του
. Ύστερα από τον θάνατο της μητέρας του, αφιέρωσε το πατρικό σπίτι του στο Ελληνικό Μουσείο της Θεσσαλονίκης, ενώ είχε κι αδερφό, ο οποίος ασχολείτο με το εμπόριο στη Μολδοβλαχία, και αδελφή παντρεμένη στη Θεσσαλονίκη, καλούμενη Δόμινα που πέθανε στην Κοζάνη.
*Η εξέλιξη στην ιεροσύνη.
Στην Θεσσαλονίκη ασχολήθηκε με τα εκκλησιαστικά γράμματα και χειροτονήθηκε διάκονος από τον αρχιεπίσκοπο Γεράσιμο.
Το 1810 χρημάτισε αντιπρόσωπος του αρχιεπισκόπου Ιωσήφ, ο οποίος τον χειροτόνησε αρχιμανδρίτη και το 1814 τον διόρισε καθ ηγούμενο της μονής Βλαταίων στη Θεσσαλονίκη (Τσαούς Μοναστήρ). 1815 .
Σε ηλικία 35 ετών χειροτονήθηκε επίσκοπος από τον Ιωσήφ και στάλθηκε στην Επισκοπή Κοζάνης, όπου έμεινε μέχρι το 1849, τριάντα τέσσερα έτη όταν υπέβαλε παραίτηση.
* Έργα του .
Επί 35 χρόνια ο Βενιαμίν κυριάρχησε στη θρησκευτική, εκπαιδευτική, πνευματική και οικονομική ζωή της Κοζάνης.
Έκανε αξιόλογα κοινωνικά, φιλανθρωπικά, εκπαιδευτικά και εθνικά έργα, και μερίμνησε για τα φτωχά στρώματα και την τρίτη ηλικία.
Ο Επίσκοπος Βενιαμίν δεν αρκέσθηκε στα θρησκευτικά του καθήκοντα, αλλά και με αφοσίωση επιδόθηκε στη βελτίωση της πόλης και της επαρχίας, εργαζόμενος νυχθημερόν και συστήνοντας παντού σχολεία και ναούς.
* Η ανέγερση του Αγίου Γεωργίου
Το 1817 Τα πρώτα χρόνια που ήταν επίσκοπος αναγέρθηκε ο ναός του Αγίου Γεωργίου.
*Ο εμπλουτισμός της βιβλιοθήκης Κοζάνης
Το δε 1818 μετέβη στη Δακία, στην οποία γνώρισε πολλούς λόγιους του έθνους, από τους οποίους, μάλιστα, έλαβε δωρεά 100 περίπου τόμους συγγραμμάτων για τη Βιβλιοθήκη της Κοζάνης.
*Πρόσκληση του Αλή Πασά για απολογία το 1918.
Μετά την επιστροφή από την Δακία προσκλήθηκε από τον Αλή πασά, εσπευσμένα και επιτακτικά για απολογία, διότι τον κατηγορούσαν ότι ενεργούσε εναντίον του. .Ο Βενιαμίν, αναγκάστηκε να μεταβεί στα Γιάννενα,προς μεγάλη θλίψη των πολιτών και των κατοίκων της επαρχίας, οι οποίοι φοβούνταν σκληρή τιμωρία.
Εκεί ,όμως, χάριν της διπλωματικής του ικανότητος και της ρητορικής ευφράδειας που είχε, άλλαξε την διάθεση του Αλή πασά ο οποίος θεώρησε, ότι οι κατηγορίες που του απέδιδαν κάποιοι Κοζανίτες ήταν ψευδείς και του επέτρεψε να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντα του. Επανήλθε αβλαβής από τα Γιάννενα στην επαρχία Κοζάνης και Σερβίων ,κάτι που ικανοποίησε το ποίμνιο του.
* Ποιμαντορικά και όχι μόνον καθήκοντα .
Το επόμενο έτος κανόνισε τα λεγόμενα ισνάφια (συντεχνίες), πλην των αρτοποιών και των υφαντών, τα οποία είχαν κανονιστεί βραδύτερα,
Υπήρχαν συντεχνίες των Γουναράδων των Ραφτάδων , των Παπουτσήδων , των Κρεοπωλών , των Παντοπωλών των Κτιστών των Βυρσοδεψών κ.α. , που με Συνοδική απόφαση, (που έχει ισχύ νόμου), θα καθορίζονταν οι γιορτές και οι αργίες όλου του χρόνου και όχι μόνον με σκοπό την ομαλότερη λειτουργία της αγοράς.
Έβαλε, δηλαδή, τους κανόνες συνεργασίας των ανθρώπων, οι οποίοι έκαναν το ίδιο επάγγελμα, για να μην υπάρχει αθέμιτος συναγωνισμός ,να προμηθεύονται μαζί τις πρώτες ύλες,να διαθέτουν τα προϊόντα που παρήγαν κ.α.
Ο Δεσπότης τους συνέτασσε και με τη συμμετοχή των Αρχόντων και των εκπροσώπων των εργαζομένων και το σχετικό εορτολόγιο, ορίζοντας, συγχρόνως, τις κοσμικές και θρησκευτικές ποινές που θα αντιμετώπιζαν οι παραβάτες. Ταυτόχρονα, προσπάθησε να περιορίσει την διαφθορά που στερούσε από έσοδα τους χριστιανούς της πόλης της Κοζάνης, πουλώντας και νοθευμένα προϊόντα π.χ
Οι κηροπώλες, προκείμενου, να κερδίσουν περισσότερα χρήματα νόθευαν το κερί , με συνοδικό γράμμα, υποχρεώθηκε το σωματείο να κατασκευάζει καθαρό κι ανόθευτο κερί.
* Γίνεται μέλος της Φιλικής Εταιρίας
Γύρω στις αρχές του 1819 μυήθηκε στην Φιλική εταιρία ο Επίσκοπος Βενιαμίν, ο οποίος και άρχιζε να προετοιμάζεται κατάλληλα για τη μέλλουσα δράση.
* Η διπλωματική του ικανότητα, εργαλείο για την προστασία των κάτοικων της περιοχής από τους Οθωμανούς
Η προεπαναστατική και η επαναστατική περίοδος ήταν επικίνδυνη για όλους τους Έλληνες και ιδιαιτέρως για την περιοχή της Κοζάνης, που ήταν το πέρασμα τακτικών, αλλά και ατάκτων στρατευμάτων των Οθωμανών.
Η πολιτική σύνεση και διπλωματικό ταλέντο, περιέσωσαν την επαρχία, που κινδύνεψε επανειλημμένα στους δύσκολους εκείνους καιρούς.
Περί τα τέλη του 1819, η Σουλτανική κυβέρνηση έλαβε γνώση των ενεργειών του Αλή πασά, ο οποίος ετοίμαζε σοβαρό κίνημα·
Πληροφορούμενη δε και τις ύποπτες κινήσεις των Ελλήνων και εκλαμβάνοντας αυτές ως αποτελέσματα των ενεργειών του Αλή, ταχέως απέστειλε έμπιστους διοικητές και στρατηγούς, τους οποίους όρισε σε θέσεις που κατείχαν νωρίτερα ανώτεροι υπάλληλοι του Αλή πασά.
Μέσω του Πατριαρχείου, κοινοποίησε, ακόμη, σε καθέναν από τους τοπικούς μητροπολίτες κι επισκόπους την αποστασία του Αλή και την καταδίωξη του Εν τω μεταξύ ο Αλή πασάς, επειδή θεωρούσε τον Βενιαμίν ένοχο από τους πρώτους για ένταξη του από την πλευρά της Σουλτανικής κυβέρνησης,έστειλε ανθρώπους να τον αναζητήσουν· ο Βενιαμίν όμως, με κάποια πρόφαση, πρόλαβε και ήρθε στη Θεσσαλονίκη, ετοιμαζόταν δε να μεταβεί στην Κωνσταντινούπολη, όταν κηρύχθηκε η εκστρατεία εναντίον του Αλή .
Στην περιοχή της Κοζάνης ο Σουλτάνος έστειλε Χατζή Αλή πασά.
Ο Χατζή Χαλήλ αγάς με επιστολή του αναγγέλλει στον αρχιερέα τον διορισμό του τάχθηκε γενικός φρούραρχος στις επαρχίες Σερβίων, Χασίων, Ελασσόνας, Καϊλαρίου και Γρεβενών.
Το 1827· συνδέθηκε μάλιστα φιλικά με τους πέριξ μπέηδες, Ζαήρ βέην και Κιολεμέτ Σαρίγγιογλου, και ιδίως προς τον ισχυρό μπέη των Σερβίων Χατζή Χαλήλ αγά, ο οποίος επιβαλλόταν σε ολόκληρη την επαρχία
Με πρωτοβουλία του Βενιαμίν έγιναν σύντομα φίλοι Η φιλική συμπεριφορά του αρχιερέα προς τους Οθωμανούς άρχοντες χρησίμευσε κι ήταν ωφέλιμη σε δύσκολες περιστάσεις, κατά τις οποίες κίνδυνοι περιέζωσαν την πόλη και την επαρχία.
*Σώζει κατοίκους του Μεταξά και του Δελινού (Τριγωνικού)
.Μετά την καταστροφή του Αλή, ο Βενιαμίν επανήλθε στην επαρχία του, αλλά δεν ησύχασε, διότι η κυβέρνηση, επειδή γνώριζε ότι στα Χάσια υπέβοσκε η τάση προς ανταρσία, συνέλαβε τους ιερείς Μεταξά και Δέλινου και κάποιους προκρίτους, και τους απέστειλε δέσμιους στον Χουρσίτ πασά στη Λάρισα.
Αυτό ανάγκασε τον ιερέα να μεταβεί στην πόλη κι έπειτα από πολλές παρακλήσεις του Χατζή Χαλήλ αγά, του φίλου του, και με την εμφάνιση πιστοποιητικού από τους κατοίκους των Χασίων, σώζει τους ιερείς και τους προκρίτους από την αγχόνη·
* Φροντίζει και για την επιστροφή των αρπαγέντων αγρών από τον Αλή Πασά .
Προηγουμένως, έσωσε την περιουσία των κατοίκων των Χασίων από τον Αλή Πασά, ο οποίος, με το έτσι θέλω, έκανε όλη την γη των χωριών δική του και τους στέρησε τον βίο τους.
Μετά την επάνοδό του ο Βενιαμίν για αυτή την πράξη δέχεται και ευχαριστήρια επιστολή από την επαρχία, σχετικά με την απολύτρωση των χωριών Τρανόβαλτου, Λαζαράδων και Μόκρου (Λιβαδερού), τα οποία είχε εξουσιάσει ο τύραννος με τη βία.
*Δημιουργεί την Αστική Σχολή της Κοζάνης .
Το 1832 δημιουργεί την Αλληλοδιδακτική Σχολή με δάσκαλο Γεώργιο Μανακίση η οποία λειτούργησε μέχρι το 1876
* Κτίζει την εκκλησιά του Αγίου Χριστόφορου.
Το 1835 ανήγειρε τον ναό εις μνήμη του Αγίου Χριστόφορου
*Ο θάνατος του το 1851.
Παραιτήθηκε το 1849 και πέθανε τον Απρίλιο του 1851.
Με διαθήκη του άφησε την περιουσία του για κοινωφελείς σκοπούς στην Κοζάνη, στην Σχολή των Σερβίων ,του Βελβενδού,του Καταφυγίου,,300 τόμους βιβλίων στην Βιβλιοθήκη της Κοζάνης ,
Χρήματα για να σπουδάσουν παιδιά στην Κοζάνη και την Αθήνα .
Χρήματα διέθεσε και για σχολειά της Θεσσαλονίκης , του Νοσοκομείου της και διάφορες εκκλησίες
