«Γιορτές του Μώμου 2026»: Οι Μωμόγεροι στην Πτολεμαΐδα την Τρίτη 6 Ιανουαρίου



Η εκδήλωση υλοποιείται μέσα από μια ουσιαστική σύμπραξη φορέων και συλλόγων: του Δήμου Κοζάνης, της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, του ΣΠΟΣ Δυτικής Μακεδονίας & Ηπείρου και των οκτώ Συλλόγων που συνέβαλαν καθοριστικά στην ένταξη και την ανάδειξη του δρώμενου ως στοιχείου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο Δήμος Εορδαίας επενδύει σταθερά σε δράσεις που ενισχύουν την κοινωνική συνοχή, την πολιτιστική συνέχεια και την αυθεντική συμμετοχική εμπειρία. Οι «Γιορτές του Μώμου» αποτελούν συλλογικό ραντεβού με την ιστορία μας και μια καθαρή υπενθύμιση: οι κοινωνίες αντέχουν όταν κρατούν ζωντανή τη μνήμη και γιορτάζουν μαζί.

Η γιορτή των Μωμόγερων ξεκινά την Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2026 (Θεοφάνεια) στις 13:30, δίνοντας ρυθμό από νωρίς και μεταφέροντας το γλέντι στους κεντρικούς δρόμους της πόλης. Η κορύφωση της εκδήλωσης θα πραγματοποιηθεί στις 17:00, στο προαύλιο του 1ου Δημοτικού Σχολείου Πτολεμαΐδας.

Συμμετέχουν οι οκτώ σύλλογοι που πέτυχαν την εγγραφή του δρώμενου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας (2015) και στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO (2016): Άγιος Δημήτριος – Ρυάκιο, Αλωνάκια, Ασβεστόπετρα, Καρυοχώρι, Κομνηνά, Πρωτοχώρι, Σκήτη και Τετράλοφος.

Την εκδήλωση παρουσιάζουν οι Θέμης Απατσίδης και Άρης Προσκυνητόπουλος.

Στον πυρήνα των «Γιορτών του Μώμου» βρίσκεται το λαϊκό δρώμενο των Μωμόγερων (Μωμοέρια): μια σατυρική κωμωδία του Δωδεκαημέρου που δεν είναι ένας ακόμη χορός αλλά μια ολοκληρωμένη θεατρική πράξη με υπόθεση, ρόλους, σάτιρα και μελοποιημένα δίστιχα. Θεωρείται λείψανο αρχαίας αγροτικής γιορτής που συνδέεται με την αναγέννηση της φύσης μετά τη χειμωνιάτικη νάρκη. Το δρώμενο λειτουργεί ως μια υπενθύμιση ότι η σάτιρα δεν είναι κακία, αλλά είναι ο κοινωνικός καθρέφτης, που διορθώνει χωρίς να κηρύττει, ξεμπλοκάρει την πίεση της καθημερινότητας και αφήνει χώρο να αναπνεύσει η κοινότητα.

Το έθιμο απλωνόταν με διάφορες παραλλαγές σε ολόκληρο τον Εύξεινο Πόντο. Η παραλλαγή που επιτελείται στα μέρη μας προέρχεται από το χωριό Λιβερά του Πόντου και ξεχωρίζει από τους φουστανελοφόρους, με τα στολισμένα γιλέκα και τις περικεφαλαίες με τα καθρεφτάκια, που χορεύουν ακούραστα κρατώντας μια πολύχρωμη βέργα. Στο κέντρο του κυκλικού σχηματισμού βρίσκεται καλά φυλαγμένη η Νύφη, που δεν θα αποφύγει τελικά το πεπρωμένο της, την αρπαγή της από κάποιον από τους θεατές που συμμετέχουν ενεργά στο δρώμενο. Ενώ ανάμεσα τους ο ζωόμορφος Πράγκαλης, σκορπά το κέφι, σπάει τη ρουτίνα και φέρνει την αναστάτωση που δεν προσβάλει, αλλά οδηγεί στην κάθαρση.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του δρώμενου είναι ότι αποτελεί το πρώτο “ξεριζωμένο” έθιμο που αναγνωρίστηκε από την UNESCO, γιατί γεννήθηκε στον Εύξεινο Πόντο και αναγνωρίστηκε στην Ελλάδα.

6 σχόλια στο άρθρο “«Γιορτές του Μώμου 2026»: Οι Μωμόγεροι στην Πτολεμαΐδα την Τρίτη 6 Ιανουαρίου

  1. Χαίρομαι τις εκδηλώσεις των Μωμόγερων.
    Αυτό που διαπιστώνω είναι ότι Ποντιακοί Πολιτιστικοί Σύλλογοι απομακρύνονται από την Ορθόδοξη Χριστιανική Παράδοση. Γλεντοκοπούν καταλύοντας ημέρες αυστηρής νηστείας όπως παραμονή Χριστουγέννων , παραμονή των Φώτων, παραμονή 15 Αυγούστου. Στην πραγματικότητα καταργούνται οι γιορτές. Η αλλοίωση της ταυτότητας εμφανής !

      1. Οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι
        περίμεναν καρτερικά την έλευση του Χριστού για αιώνες. Γι’ αυτό και όταν έγινε η συνάντηση Χριστού και Ελλήνων, ο Χριστός είπε: «Ελήλυθεν η ώρα ίνα δοξασθή ο Υιός του Ανθρώπου» (Κατά Ιωάννην -12,23) δηλαδή «έφτασε ή ώρα να δοξαστεί ο Υιός του Ανθρώπου (=ο Χριστός)». Και έτσι έγινε…
        Ο μεγάλος τραγικός ποιητής Αισχύλος (525-456 π. Χ.)
        Προδιέγραψε ο Αισχύλος, τη βούληση του Θεού Λόγου, του Ιησού Χριστού, να πάρει πάνω του τα βάσανά μας, και να κατεβεί ως τον Άδη με τη σταυρική του θυσία για να μας σώσει!
        Στην περίφημη τραγωδία του: «Προμηθεύς Δεσμώτης». Ο Τιτάνας Προμηθέας, ευεργέτης των ανθρώπων και εκπρόσωπός τους, καρφωμένος από τους θεούς στον Καύκασο προλέγει ότι ο λυτρωτής του θα γεννηθεί από την παρθένο Ιώ και τον Θεό (στ.772, 834, 848) θα είναι δηλαδή υιός Θεού και υιός Παρθένου. Αυτός ο Θεάνθρωπος θα καταλύσει την εξουσία των παλαιών θεών και θα αφανίσει αυτούς και την δύναμή τους (908,920).
        Ο Ερμής σταλμένος από τον Δία προαναγγέλλει στον Προμηθέα τα εξής αξιοθαύμαστα: «μην περιμένεις να λυτρωθείς από τους πόνους προτού θεός πάρει τα πάθια τα δικά σου πάνω του και με τη θέλησή του κατέβει στον Άδη τον ανήλιαγο, στους άφεγγους του Ταρτάρου βυθούς» (στ. 1041-1043).
        Πιο εντυπωσιακή προφητεία για τον Ιησού Χριστό, αυτή τη φορά μέσα από τα λόγια του Προμηθέα, σε διάλογό του με την ΠΑΡΘΕΝΑ Ιώ:
        ΙΩ: «Ποιος είναι που θα σε λύσει χωρίς τη θέληση του Δία;»
        ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ: «Ένας από τους δικούς σου απογόνους πρέπει να είναι».
        ΙΩ: «Πώς είπες; Αλήθεια δικό μου παιδί θα σ’ απαλλάξει απ’ τα βάσανα;»
        ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ: «Τρίτης γενιάς γέννημα θα είναι μετά από δέκα γενιές».
        Προσέξτε! Εδώ ο Αισχύλος, σε ανύποπτο χρόνο, δηλώνει ότι από την ΠΑΡΘΕΝΟ θα γεννηθεί μετά από 13 γενιές Ο ΣΩΤΗΡΑΣ, που θα ενεργήσει χωρίς τη θέληση του Δία (!!!) Πότε δηλαδή;
        Τα 450 – 460 που χωρίζουν την παράσταση του Αισχύλου για τον Προμηθέα Δεσμώτη από τη γέννηση του Ιησού Χριστού, χωράνε ΑΚΡΙΒΩΣ 13 ΓΕΝΙΕΣ.
        Μιά απλή αντιπαραβολή αυτού του κειμένου με το 53ο κεφάλαιο του Ησαïα αρκεί για να μείνει κανείς έκπληκτος από τη θεία Πρόνοια που προετοιμάζει όλο το κόσμο για τον ερχομό του Λυτρωτή.
        Ο Σωκράτης (470-399 π. Χ.),
        Αλλά η προσμονή του Μεγάλου Λυτρωτή είναι έντονη και στους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους.
        Ο Σωκράτης (470-399 π. Χ.), πριν πάρει το κώνειο και πεθάνει, διότι δίδασκε «καινά δαιμόνια» (νέα θρησκεία) στο λαό, προανήγγειλε στους δικαστές του, στην περίφημη «Απολογία» του: «Θα μείνετε κοιμισμένοι σε όλη σας τη ζωή εάν δεν σας λυπηθεί ο Θεός να σας στείλει κάποιον άλλον» (Πλάτωνος, Απολογία Σωκράτους 18{31α).

Σχολιάστε

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.