“Εφυγε” από τη ζωή ο Διονύσης Σαββόπουλος

Παρά τις προσπάθειες των γιατρών, η φωνή που συνόδευσε τόσες εποχές σίγησε για πάντα

Την τελευταία του πνοή, σε ηλικία ογδόντα ετών, άφησε ο Διονύσης Σαββόπουλος. Ο άνθρωπος που έντυσε με ήχο και λόγο τη σύγχρονη ελληνική ψυχή. Ο σπουδαίος μουσικοσυνθέτης και τραγουδοποιός ένιωσε αδιαθεσία και μεταφέρθηκε σε ιδιωτικό νοσοκομείο, όπου υποβλήθηκε σε σειρά εξετάσεων, ύστερα από τη σταδιακή επιβάρυνση της υγείας του. Παρά τις προσπάθειες των γιατρών, η φωνή που συνόδευσε τόσες εποχές σίγησε για πάντα.

Η απουσία του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό, όμως το έργο του, τα τραγούδια του, οι στίχοι του θα συνεχίσουν να μας συντροφεύουν. Από τα πρώτα του βήματα είχε δείξει την αντισυμβατική του φύση, το ανήσυχο καλλιτεχνικό του πνεύμα, τη βαθιά του ανάγκη να μιλήσει αλλιώς. Από τις τολμηρές, πολιτικά φορτισμένες και λυρικά ευαίσθητες συνθέσεις των sixties έως τις διαχρονικές δημιουργίες που σημάδεψαν δεκαετίες, ο Διονύσης Σαββόπουλος παρέμεινε ένα από τα πιο φωτεινά, πολυσύνθετα και ανήσυχα πνεύματα της ελληνικής τραγουδοποιίας. Ενας δημιουργός που έδωσε φωνή στην εσωτερική περιπέτεια του τόπου.

Η ιστορία του ξεκινά στη Θεσσαλονίκη, στις 2 Δεκεμβρίου 1944, σε μια Ελλάδα που μόλις ξεμύτιζε από τη σκιά του πολέμου, με πληγές βαθιές και ψυχές διψασμένες για φως. Ο ίδιος, με την τυπική του ικανότητα να μετατρέπει τα γεγονότα σε αφήγηση, είχε περιγράψει τα πρώτα του λεπτά στον κόσμο: «Η πόλη ήταν ανάστατη, συγκοινωνίες δεν λειτουργούσαν και η μητέρα μου, ετοιμόγεννη, μεταφέρθηκε άρον άρον μέσα στην καλαθούνα μιας μοτοσικλέτας του ΕΛΑΣ ― ο οποίος ΕΛΑΣ είχε επιτάξει ένα σπίτι ακριβώς πίσω από το σπίτι μας ― κι ένας ΕΛΑΣίτης προθυμοποιήθηκε και την μετέφερε με κρότους και καπνούς στο μαιευτήριο όπου γεννήθηκα άμα τη αφίξει», είχε αφηγηθεί το 2017, στην αντιφώνησή του όταν το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης τον ανακήρυξε επίτιμο διδάκτορα της Φιλοσοφικής Σχολής.

Ανάμεσα στα στενά της Άνω Πόλης, στις αυλές με τα γιασεμιά και τις φωνές των πλανόδιων μουσικών, άκουσε για πρώτη φορά τη μουσική να γίνεται τρόπος ύπαρξης. Παιδί φιλομαθές, ευαίσθητο και παρατηρητικό, φοίτησε στο Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ένα σχολείο που τότε, μέσα στην αυστηρότητα της εποχής, καλλιεργούσε πνεύμα ελευθερίας και ανεξαρτησίας σκέψης.

Από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα του ονείρου
Ακολούθησαν σπουδές στη Νομική του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, σπουδές που όμως δεν ολοκλήρωσε ποτέ. Η έλξη της μουσικής αποδείχθηκε ανυπέρβλητη: «Η μουσική δεν είναι νότες», θα πει αργότερα, «είναι η άλλη ζωή μέσα στη ζωή. Ενα ρίγος, ένα τραύλισμα καθώς προσπαθείς να διηγηθείς το θαύμα που έχεις δει. Πας να το πεις και κομπιάζεις. Η μουσική είναι ο κόμπος που λύνεται».

Αυτός ο «κόμπος» θα γίνει το νήμα που τον οδήγησε, το 1963, ν’ αφήσει τη Θεσσαλονίκη και να κατέβει στην Αθήνα. Μια μετακίνηση γεωγραφική αλλά και υπαρξιακή. Ενα ταξίδι που σηματοδοτούσε τη γέννηση ενός καλλιτέχνη. Με λίγα χρήματα, αλλά με ασίγαστη πίστη στη δύναμη του τραγουδιού, εγκαθίσταται σε φτωχικά δωμάτια, δουλεύει περιστασιακά — έχει ειπωθεί ότι πόζαρε και ως μοντέλο για φοιτητές της Σχολής Καλών Τεχνών — και τα βράδια παίζει κιθάρα σε μικρές μπουάτ της Πλάκας. Εκεί, ανάμεσα σε καπνό, φτηνό κρασί και νεανικά βλέμματα, αρχίζει να διαμορφώνει τη φωνή του. Μια φωνή αφηγηματική, τραχειά, μεστό χιούμορ και ειρωνεία, αλλά και με βαθιά συγκίνηση.

Η Αθήνα των αρχών της δεκαετίας του ’60 ήταν ένα χωνευτήρι αντιθέσεων. Οι μπουάτ της Πλάκας άνθιζαν, η πολιτική ζύμωση έβραζε, η νεολαία αναζητούσε νέους ήχους, και μέσα σε αυτό το τοπίο ο νεαρός Σαββόπουλος έφερε κάτι πρωτόγνωρο. Εναν λόγο που συνδύαζε την αμεσότητα της παράδοσης με την υπαρξιακή αναζήτηση του σύγχρονου ανθρώπου.

Περισσότερα εδώ

www.ethnos.gr