Το δράμα των λαών – Γράφει ο Απόστολος Παπαδημητρίου

Την πρωτοχρονιά του 1959 κομμουνιστές αντάρτες υπό τον Φιντέλ Κάστρο ανέτρεψαν το δικτατορικό καθεστώς της Κούβας και κατέλαβαν την εξουσία εγκαθιστώντας δικτατορία κομμουνιστικού τύπου. Η χώρα, ενώ στις αρχές του 20ου αιώνα είχε κυβέρνηση με σεβασμό στα δίκαια του λαού, με την επέμβαση των ΗΠΑ κυβερνήθηκε στη συνέχεια από δικτατορικά καθεστώτα, τα οποία έφεραν τον λαό στην εξαθλίωση, όπως συνέβη και με πολλές άλλες χώρε της Λατινικής Αμερικής. Η επικράτηση του κομμουνισμού στη χώρα, ενώ ο ψυχρός πόλεμος μεταξύ των ισχυρών δυνάμεων βρισκόταν σε εξέλιξη, γεννά ερώτημα: Γιατί οι ΗΠΑ δεν στήριξαν τον δικτάτορα, υποχείριό τους, και υπέστησαν δεινή ήττα; Οι αντάρτες είχαν αρχίσει τη δράση τους έτος και πλέον ενωρίτερα. Γιατί υπερασπίστηκαν την Κορέα και το Βιετνάμ και όχι την Κούβα; Κάνω την υπόθεση: Μήπως η επικράτηση κομμουνιστικού καθεστώτος σε αδύναμη χώρα και σε απόσταση «αναπνοής» από το έδαφος των ΗΠΑ ήταν επωφελής για τη διασπορά μεταξύ των πολιτών της χώρας φόβου, αν όχι τρόμου, εκ της κομμουνιστικής απειλής; Οι ΗΠΑ διατήρησαν και διατηρούν ακόμη βάση στην Κούβα, στο Γκουαντανάμο, όπως παραμένουν έγκλειστα πρόσωπα διαφόρων εθνοτήτων, θεωρούμενα επικίνδυνα για την πλανητική δύναμη. Κατά καιρούς λέγονται πολλά για βασανιστήρια εκεί. Κάποτε θα έλθουν στη δημοσιότητα στοιχεία.

Πάντως φόβος, αν όχι τρόμος κατέλαβε όλον τον πλανήτη όταν ξέσπασε κρίση μετά την αποτυχημένη απόβαση στην Κούβα αντικαθεστωτικών, δύο έτη αργότερα. Η Σοβιετική Ένωση εγκατέστησε πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές στο έδαφος της Κούβας. Όταν αυτό έγινε αντιληπτό από τις ΗΠΑ κορυφώθηκε ο ψυχρός πόλεμος με άμεσο τον κίνδυνο να μετατραπεί σε θερμό. Ευτυχώς επικράτησε η σύνεση και μετά από συμφωνία των ηγετών των δύο χωρών αυτός αποτράπηκε.

Κύλισαν έτη και ενώ όλες οι άλλες απόπειρες για εγκατάσταση κομμουνιστικών καθεστώτων σε χώρες της Λατινικής Αμερικής καταπνίγηκαν και φρικτά δικτατορικά καθεστώτα επικράτησαν με την επέμβαση των ΗΠΑ, το καθεστώς στην Κούβα παραμένει το ίδιο. Εντυπωσιακό είναι ότι ήδη το 1960, οι ΗΠΑ είχαν επιβάλει καθεστώς αποκλεισμού στη χώρα, οικονομικό, εμπορικό και χρηματοπιστωτικό. Η Κούβα έχασε τη σημαντικότερη αγορά εξαγωγής του κυρίου προϊόντος της, της ζάχαρης. Επιπρόσθετα χαρακτηρίστηκε ως τρομοκρατικό κράτος! Ακολούθησαν κρατικοποιήσεις επιχειρήσεων των ΗΠΑ. Το καθεστώς της Κούβας λάμβανε βοήθεια από τη Σοβιετική Ένωση και, κατά διαστήματα, από χώρες της Λατινικής Αμερικής, όταν επικρατούσε εκεί καθεστώς μη ελεγχόμενο από τις ΗΠΑ, όπως στη Βενεζουέλα. Ως δικτατορικό και το νέο καθεστώς δίωξε και φυλάκισε αντικαθεστωτικούς δίνοντας αφορμή στις ΗΠΑ να εντείνουν τον αποκλεισμό.

Το εντυπωσιακό είναι ότι το κομμουνιστικό καθεστώς της Κούβας δεν υπήρξε εχθρικό προς τις θρησκείες. Μάλιστα ο πρόεδρος Φιντέλ δώρισε στο Οικουμενικό Πατριαρχείο οικόπεδο στην Αβάνα και κάλυψε τη δαπάνη ανέγερσης σ’ αυτό ιερού ναού προς τιμήν του αγίου Νικολάου (2004). Προσέφερε ακόμη μεγάλο οικόπεδο για την ανέγερση ορθόδοξης θεολογικής σχολής! Έκδηλος είναι ο φιλελληνισμός μεταξύ των κατοίκων της χώρας. Παραθέτω απόσπασμα από ανταπόκριση με αφορμή τα εγκαίνια του προαναφερθέντος ιερού ναού: «Στο Πανεπιστήμιο της Κούβας, όπου μας υποδέχτηκε ο Isido Gomez Santos και ο dr. Rogelio Rodriguez Coronel, είδαμε αυτό που σε κανένα Πανεπιστήμιο του κόσμου δεν το συναντήσαμε. Μια τεράστια αίθουσα με αντίγραφα γλυπτών της Αρχαίας Ελλάδας, του Παρθενώνα για να μπορούν οι φοιτητές να μαθαίνουν την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό. Στο μουσείο της Αβάνας, η Moraina Clavijo Colon μας ξενάγησε στο χώρο όπου ελληνικά αγάλματα και αγγεία της Αρχαίας Ελλάδας σε άριστη κατάσταση δέσποζαν στο κεντρικότερο σημείο του μουσείου».

Η Κούβα δεν κατάφερε να ορθοποδήσει. Από την ίδια ανταπόκριση μεταφέρω άλλο απόσπασμα: «Τρία κιλά ρύζι, δύο κιλά φασόλια, μισό κιλό ζάχαρη, ¼ καφέ, 1 μπροτάκι κάθε δύο μέρες, ένα σαπούνι για δύο άτομα για ένα μήνα, και για τα παιδιά επιπλέον γάλα και κρέας μέχρι που γίνονται 7 χρονών, μετά και αυτά σταματούν. Αυτά τους δίνει το κράτος. Έχουν όλοι δουλειά, αλλά τα 250 κουβανικά πέσσος που παίρνουν τους φτάνουν για να τρων κρέας μόνο δύο φορές το μήνα, ενώ χρειάζονται τους μισθούς έξι μηνών για να αγοράσουν ένα μπλουζάκι ή ένα παντελόνι για να ντυθούν. Φυσικά, καλό θα είναι να μην χρειαστούν φάρμακα για την υγεία τους, γιατί η ελάχιστη ντόπια παραγωγή δεν καλύπτει τις ξεχωριστές φαρμακευτικές ανάγκες. Οι δρόμοι γεμάτοι ανθρώπους που περιμένουν να περάσει κάποιο όχημα για να τους μεταφέρει στον προορισμό τους, και οι ώρες αναμονής ατελείωτες για μία απόσταση 10 χλμ. Μπορεί να περιμένουν και 4 και 5 ώρες για να την πραγματοποιήσουν. Όλα στα σπίτια τους παλιά, σκουριασμένα, σκισμένα, τσακισμένα. Μέσα στις καρδιές τους όμως, έχουν την αγάπη, την καλοσύνη αλλά και την αγάπη τους για την Ελλάδα». Ασφαλώς δεν ευθύνεται γι’ αυτό αποκλειστικά ο αποκλεισμός εκ μέρους των ΗΠΑ. Υπάρχουν και οι εγγενείς αδυναμίες των κομμουνιστικών καθεστώτων, αδυναμίες που οδήγησαν στην κατάρρευση πολλών από αυτά. Βέβαια στον τομέα της εκπαίδευσης έδωσαν δείγματα επιτυχίας. Μεταφέρω από την ίδια ανταπόκριση: «Η εκπαίδευση στην Κούβα είναι σε πολύ υψηλά επίπεδα. Όλα τα παιδιά έχουν κυριολεκτικά δωρεάν παιδεία, ιδιαίτερους δασκάλους στις ιδιαίτερες κλήσεις που το καθένα παρουσιάζει, ενώ το ποσοστό των νέων που σπουδάζουν ιατροί είναι το υψηλότερο ποσοστό από όλες τις χώρες του κόσμου».

Μόλις το 2014, ενώ τα κομμουνιστικά καθεστώτα στην Ευρώπη είχαν καταρρεύσει την τελευταία δεκαετία του 20ου αιώνα, εκδηλώθηκε κάποια διάθεση από μέρους των ΗΠΑ ανάπτυξης των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Τους τελευταίους όμως μήνες η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει σκληρύνει τη στάση της, επιβάλλοντας κυρώσεις σε πλοία που μεταφέρουν πετρέλαιο σε αυτή και απειλώντας με δασμούς τις χώρες που την προμηθεύουν. Και πλέον άλλαξε και η κατάσταση στη Βενεζουέλα. Ο πρόεδρός των ΗΠΑ χαρακτήρισε την Κούβα αποτυχημένο κράτος και κάλεσε τους ηγέτες της σε συμφωνία. Συμφωνία επιβολής των όρων του ισχυρού!

Στην Κούβα αποστέλλουν βοήθεια οι χώρες Κίνα, Ρωσία, Μεξικό, Ισπανία και άλλες. Αυτή όμως δεν επαρκεί. Μάλιστα το Μεξικό απειλήθηκε με κυρώσεις, αν δεν πάψει την αποστολή της. Και ενώ η δοκιμασία του λαού από τη φτώχια εντείνεται και θα αυξηθούν ασφαλώς οι γυναίκες, που θα τεθούν στην «υπηρεσία» των τουριστών προς εξασφάλιση του επιουσίου άρτου, υπάρχουν οικονομικά ισχυροί στη χώρα, που δεν αντιμετωπίζουν την κρίση. Η κοινωνική δικαιοσύνη ερήμην Θεού παραμένει ουτοπία.

Αν η Εκκλησία διέθετε σήμερα ιεράρχες μιμητές των μεγάλων Πατέρων της Εκκλησίας, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά και στην Κούβα και σε πολλές άλλες χώρες, όπου οι λαοί δοκιμάζονται από την απληστία των ισχυρών.

«Μακρυγιάννης»