«Ό,τι δεν γράφεται, δεν συνέβη.» Αυτήν τη φράση της Βιρτζίνια Γουλφ επέλεξε να αναφέρει στο πρόλογο του νέου του βιβλίου με τίτλο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΦΟΙΤΗΣΑΝΤΩΝ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΤΣΟΤΥΛΙΟΥ: «ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ» ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΕΙΚΟΣΙΠΕΝΤΑΕΤΙΑΣ (1999-2024), για να αιτιολογήσει τον λόγο της συγγραφής του, ο κ. Αλέξανδρος Μπακαϊμης, Καθηγητής Ε.Τ. Παιδαγωγικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης, πρώην καθηγητής του Γυμνασίου Τσοτυλίου και των Ελληνικών Σχολών Κωνσταντινουπόλεως, και κυρίως, γνήσιος Βοϊώτης.
Το βιβλίο εκδόθηκε από τον Σύνδεσμο Φοιτησάντων στο Γυμνάσιο Τσοτυλίου, στη Θεσσαλονίκη το 2025, και το εξώφυλλό του στολίζει το καθολικό της Ι. Μονής Αγίου Κοσμά στο Κολικόντασι Β. Ηπείρου, στο παρεκκλήσι της οποίας βρίσκεται ο τάφος του Κοσμά Αιτωλού.
Το πρώτο μέρος του βιβλίου εστιάζει στις 40 πολιτιστικές εκδηλώσεις της παρελθούσας εικοσιπενταετίας που διοργανώθηκαν από τον Σύνδεσμο Φοιτησάντων στο Γυμνάσιο Τσοτυλίου. Η εναρκτήρια εκδήλωση αφορά την επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη, κ.κ. Βαρθολομαίου, στο Γυμνάσιο Τσοτυλίου, στις 28 Μαϊου 1999.
Στο πρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχη ο Σύνδεσμος τίμησε και «το Σεπτό Οικουμενικό Πατριαρχείο, υπό την αιγίδα του οποίου ιδρύθηκε το 1871 η περιώνυμη Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότης και η παλαίφατη Τσοτύλιος Σχολή.»
Το δεύτερο μέρος του βιβλίου περιγράφει τις 16 προσκυνηματικές εκδρομές, που πραγματοποιήθηκαν από τον Σύνδεσμο το επίδικο διάστημα. Μάλιστα, ο τίτλος του δεύτερου μέρους είναι: «Προσκυνηματικές εκδρομές σε αλησμόνητες πατρίδες», για τις οποίες ο Αλέξανδρος Μπακαϊμης, ως Πρόεδρος του Συνδέσμου φοιτησάντων στο Γυμνάσιο Τσοτυλίου, δηλώνει: «Εμείς δεν κάνουμε εκδρομές, για να γεμίσουμε τις μέρες μας. Εμείς διοργανώνουμε προσκυνηματικές εκδρομές για να γεμίσουμε τις καρδιές μας!», ενώ ο απόφοιτος του Γυμνασίου Τσοτυλίου, Ζαχαρίας Θ. Καρανίκος, συμπληρώνει: « Οι εκδρομές του Συνδέσμου Φοιτησάντων στο Γυμνάσιο Τσοτυλίου είναι μικρά κινούμενα Πανεπιστήμια…»
Τα περισσότερα κείμενα του βιβλίου πλαισιώνονται από φωτογραφίες, που επικαιροποιούν τις πολιτιστικές εκδηλώσεις και τις εκδρομές του Συνδέσμου Φοιτησάντων στο Γυμνάσιο Τσοτυλίου. Παράλληλα, υπενθυμίζουν στον επίδοξο αναγνώστη, ότι το Ιστορικό Γυμνάσιο Τσοτυλίου ιδρύθηκε το 1871 από την εν Κωνσταντινουπόλει Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα με τις ευχές και ευλογίες του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ενώ η θεμελίωση του Διδακτηρίου- Οικοτροφείου του Γυμνασίου έγινε το 1873.
Κλείνοντας την αναφορά μου στο νέο εξαιρετικό βιβλίο του Αλέξανδρου Μπακαϊμη θα εστιάσω μόνον στην εκδήλωση, που έγινε στις 30 Ιανουαρίου 2005 στην αίθουσα ομιλιών της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών Θεσσαλονίκης, για τα «Πρεσβυγενή» Γυμνάσια Τσοτυλίου, Σιατίστης, Κοζάνης, Μοναστηρίου και Κορυτσάς, και θα σταθώ σε ένα απόσπασμα της ομιλίας του αείμνηστου καθηγητή μου, στη Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης, Κωνσταντίνου Βαβούσκου, που μας παραπέμπει στον καθηγητή Πανεπιστημίου των Παρισίων, Victor Berard, και στο βιβλίο του με τίτλο: «Η Τουρκία και ο σύγχρονος Ελληνισμός», που εκδόθηκε στο Παρίσι το 1892.
Στο απόσπασμα αυτό ο Victor Berard γράφει: « Ο μακεδονικός Ελληνισμός, δια να αντιμετωπίσει, αν θέλετε, την λαίλαπα του βουλγαρικού σχίσματος, απεφάσισε να ενισχύσει τον τομέα της παιδείας» Και συνεχίζει: «Μεταξύ 1878 και 1888 ο μακεδονικός Ελληνισμός ετριπλασίασε τον αριθμό των σχολείων και των μαθητών». Από 111 σχολεία με 5.364 μαθητές που ήταν το 1878, σε δέκα χρόνια μέσα, αυτά έγιναν 333 (σχολεία) με 18.541 μαθητάς, δηλαδή προσετέθησαν άλλα 220 σχολεία, και καταλήγει: « Πρόκειται περί πράγματι γιγαντιαίας προσπάθειας του μακεδονικού Ελληνισμού.»
Βεβαίως, τα «θερμά συγχαρητήρια» στον κ. Αλέξανδρο Μπακαϊμη δεν αρκούν για την απόδοση της τιμής που οφείλουν σ’ αυτόν όλοι οι Βοϊώτες – και όχι μόνον- για το συνολικό συγγραφικό του έργο, καθώς ο ίδιος, αξιοποιώντας το απόφθεγμα του Λουκιανού: «Του δε συγγραφέως έργον εν, όν επράχθει ειπείν», διέσωσε την ιστορία του Ιστορικού Γυμνασίου Τσοτυλίου, αλλά και την πολιτισμική ταυτότητα του Άνω Βοϊου.
