Η σημερινή δημοσίευση αφορά το «χρυσάφι» της Κοζανίτικης γης που ονομάζεται «Κρόκος Κοζάνης». Ειδικότερα, εστιάζει στη διαχρονική προσπάθεια επιτήδειων, οι οποίοι, από τα παλιά κιόλας χρόνια, επιδίωκαν να εξασφαλίσουν παράνομα κέρδη νοθεύοντας τον με διάφορες ουσίες.
Το συγκεκριμένο θέμα θα ολοκληρωθεί σε δύο μέρη. Σήμερα θα αναφερθούμε κυρίως στους ελέγχους που μπορεί να κάνει ο καθένας με πολύ απλά μέσα, αφού πρώτα περιγράψουμε τις αιτίες του προβλήματος και δώσουμε μερικά παραδείγματα υλικών νόθευσης. Στην επόμενη δημοσίευση, θα επικεντρωθούμε αναλυτικά στα υλικά της νοθείας, καθώς και στις συνέπειες που μπορεί να έχει η αλλοίωση αυτού του πολύτιμου προϊόντος.
Η νοθεία του κρόκου είναι απόλυτα επιβεβαιωμένη διαχρονικά. Στην πραγματικότητα, αποτελεί μία από τις πιο παλιές και διαδεδομένες μορφές απάτης στην παγκόσμια αγορά μπαχαρικών.
Ο λόγος της νοθείας
Ο λόγος που το προϊόν νοθεύεται είναι αποκλειστικά οικονομικός, καθώς πρόκειται για το ακριβότερο μπαχαρικό στον κόσμο. Η προσφορά είναι περιορισμένη και η ζήτηση για προϊόντα υψηλής ποιότητας μεγάλη, γεγονός που το καθιστά τεράστιο «μαγνήτη» για παράνομο κέρδος. Επιπλέον, η παραγωγή του κρόκου είναι εξαιρετικά δύσκολη, αφού η συγκομιδή πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες ημέρες και γίνεται αποκλειστικά με το χέρι. Οι επιτήδειοι χρησιμοποιούν διάφορες μεθόδους, οι οποίες εξελίσσονται συνεχώς.
-Τα υλικά της νοθείας
Υπάρχουν διάφορα υλικά και τροπή νοθείας του γνήσιου κρόκου:
1.Φυτικά υποκατάστατα: Ανάμιξη ή αντικατάσταση των νημάτων του κρόκου με άλλα φυτά παρόμοιας εμφάνισης, όπως πέταλα από καλέντουλα, κρόκο αγρού, ή ίνες από ρόδι και κόκκινο μετάξι.
2.Χημικές ουσίες: Βύθιση του φυτικού υλικού σε γλυκερίνη, μέλι, ή έλαια για να αυξηθεί τεχνητά το βάρος του.
3. Τεχνητά χρώματα: Χρήση συνθετικών χρωστικών (ακόμη και τοξικών ή καρκινογόνων, όπως οι βαφές Sudan) για να δώσουν το χαρακτηριστικό βαθύ κόκκινο χρώμα σε κακής ποιότητας ή «βαμμένα» φύλλα άλλων φυτών
ΤΡΟΠΟΙ ΕΛΕΓΧΟΥ
Υπάρχουν διάφοροι επιστημονικοί τρόποι ελέγχου στα εργαστήρια, αλλά και μέθοδοι που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο καθένας στο σπίτι του για να ελέγξει τη γνησιότητα του κρόκου.
Στη σημερινή, εισαγωγική μας αναφορά, θα επικεντρωθούμε στους εμπειρικούς ελέγχους που γίνονται εύκολα, με απλά μέσα.
1. Με το μάτι
Γνήσιο: Κάθε νήμα κρόκου έχει τη μορφή μικρής “τρομπέτας”. Είναι λεπτό στη βάση του και πιο φαρδύ, σαρκώδες και οδοντωτό προς την κορυφή. Το χρώμα του είναι σκούρο βαθύ κόκκινο, ενώ μπορεί να έχει μια ελάχιστη κίτρινη ή πορτοκαλί απόχρωση στην άκρη.
Νοθευμένο: Αν οι ίνες έχουν ομοιόμορφο κόκκινο χρώμα παντού (χωρίς να παχαίνουν στη μία άκρη) ή είναι εντελώς ίσιες σαν κλωστές, πιθανότατα πρόκειται για βαμμένες ίνες από καλαμπόκι ή άλλα φυτά.
2 Από το άρωμα και την γεύση
Γνήσιο: Έχει ένα χαρακτηριστικό, πλούσιο, ελαφρώς γλυκό και γήινο άρωμα (θυμίζει σανό και μέλι). Στη γεύση είναι ελαφρώς πικρό, αλλά δεν αφήνει ποτέ αίσθηση γλυκύτητας ή σαπουνιού.
Νοθευμένο: Είναι είτε εντελώς άοσμο, είτε μυρίζει έντονα χημικά ή σαν βότανο, και η γεύση του είναι ουδέτερη ή ξένη προς τον κρόκο .
3.Με το χέρι τεστ αφής
Γνήσιο: Αν πάρετε μερικά νήματα και τα τρίψετε ανάμεσα στα δάχτυλά σας, το χρώμα τους δεν θα περάσει στο δέρμα σας αμέσως και το σχήμα τους θα παραμείνει σχεδόν άθικτο.
Νοθευμένο: Θα αφήσει έντονο κόκκινο χρώμα στο δέρμα σας και οι ίνες θα θρυμματιστούν εύκολα σαν σκόνη ή θα λιώσουν.
Η ΑΣΦΑΛΕΣΤΕΡΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΗ
Τεστ νερού. Με την εμβαπτισμένη 2-3 στιγμάτων σε ποτήρια με καθαρό νερό .
Η εμβάπτισης του Γνήσιου κρόκου
Πρώτα δευτερόλεπτα: Το νερό παραμένει εντελώς διάφανο. Ο κροκος δεν «αιμορραγεί» χρώμα αμέσως.
Μετά από 5-10 λεπτά: Αρχίζουν να δημιουργούνται απαλές, χρυσές-κίτρινες ανταύγειες που ξεκινούν από τα στίγματα.
Τελικό αποτέλεσμα: Το νερό γίνεται καθαρό, διαυγές κίτρινο (σαν το χρώμα του καλαμποκιού ή του ήλιου). Οι ίδιες οι ίνες παραμένουν κατακόκκινες μέσα στο κίτρινο νερό.
2. Η εμβάπτισης του Νοθευμένου κρόκου
Πρώτα δευτερόλεπτα: Με το που ακουμπήσουν το νερό, απελευθερώνουν ακαριαία μια νεφέλη έντονου χρώματος.
Μετά από 5-10 λεπτά: Το νερό παίρνει ένα σκούρο κόκκινο, πορτοκαλί ή θολό καφέ χρώμα (λόγω των τεχνητών χρωστικών).
Τελικό αποτέλεσμα: Οι ίνες χάνουν τελείως το χρώμα τους, ξεβάφουν, γίνονται λευκές ή διαφανείς και συχνά αρχίζουν να λιώνουν ή να διαλύονται.
Ο ΠΙΟ ΑΣΦΑΛΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΑΓΟΡΑΣ ΓΝΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΑΝΟΘΕΥΤΟΥ ΚΡΟΚΟΥ
Για να είστε βέβαιοι ότι έχετε στα χεριά σας ένα γνήσιο πρωιών να προτιμάτε να αγοράζετε κρόκο σε μορφή νημάτων (στίγματα) και όχι σε σκόνη, καθώς η σκόνη νοθεύεται πολύ πιο εύκολα με αλεύρι, κουρκουμά ή πάπρικα ή οτιδήποτε άλλο.!
Στην Ελλάδα υπάρχουν αξιόπιστες επιχειρήσεις που μπορείτε να τον προμηθευτείτε και κυρίως υπάρχει η πιο αξιόπιστη επιλογή είναι ο ς Κρόκος Κοζάνης του Αναγκαστικοί Συνεταιρισμένου Καπνοπαραγωγών Κοζάνης, που κυκλοφορεί συσκευασμένα στίγματα και σκόνη κρόκου ,ακόμη και έτοιμα ροφημάτων με κρόκο Κοζάνης.
Γιατί η συσκευασία του Συνεταιρισμού προσφέρει 100% ασφάλεια:
1.Βάσει νόμου, ο Συνεταιρισμός Κοζάνης έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να συλλέγει, να ελέγχει, να τυποποιεί και να διαθέτει το σύνολο της Ελληνικής παραγωγής. Δεν υπάρχουν «ενδιάμεσοι» έμποροι που θα μπορούσαν να παρέμβουν στο προϊόν.
2 . Ο Κρόκος Κοζάνης .κατοχυρωμένος ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Υπόκειται στην στα αυστηρότατα Ευρωπαϊκά πρωτόκολλα που απαγορεύουν οποιαδήποτε ανάμειξη με ξένες ουσίες ή κρόκο άλλης προέλευσης.
3. Κάθε ποσότητα που παραδίδουν οι παραγωγοί περνά από εξονυχιστικό έλεγχο στα εργαστήρια του Συνεταιρισμού (έλεγχος υγρασίας, ξένων υλών, χρωμάτων και γύρης) πριν πάρει το πράσινο φως για συσκευασία.
2. Η διαδικασία είναι πιστοποιημένη κατά ISO 9001, διασφαλίζοντας ότι η χημική σύσταση (χρωστική δύναμη, άρωμα και γεύση) ανταποκρίνεται στην ανώτερη κατηγορία ποιότητας παγκοσμίως.
