Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων σε μια πόλη όπου τα μουσεία σιωπούν – Της Κορίνας Χατζηπαναγιωτίδου

 

Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων και το φετινό θέμα αφορά «Τα μουσεία που ενώνουν τον κόσμο». Μια φράση όμορφη και ουσιαστική, ειδικά στις μέρες μας όπου οι πόλεις προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανή την ταυτότητα και τη μνήμη τους.

Αναντίρρητα, τα μουσεία δεν είναι μόνο χώροι με παλιά αντικείμενα και εκθέματα, αλλά ιστορίες, άνθρωποι, εικόνες και στιγμές ενός τόπου. Αποτελούν έναν ουσιαστικό τρόπο να γνωρίσεις καλύτερα την πόλη σου και να τη συστήσεις και στους άλλους.

Στην Κοζάνη, η εικόνα των μουσείων παραμένει μοιρασμένη. Από τη μία πλευρά, η Αρχαιολογική Συλλογή και το Αρχαιολογικό μουσείο στην Αιανή (ΥΠΠΟ) συνεχίζουν να αποτελούν σταθερά σημεία πολιτισμού και ιστορίας για την περιοχή. Από την άλλη, αρκετοί μουσειακοί χώροι της πόλης, παραμένουν εδώ και χρόνια κλειστοί ή λειτουργούν με δυσκολία, αφήνοντας αναξιοποίητο ένα σημαντικό κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας της πόλης.

Συγκεκριμένα, το Ιστορικό, Λαογραφικό και Φυσικής Ιστορίας Μουσείο αντιμετωπίζει δυσκολίες, η Χαρτοθήκη του Λασσάνη και το Αρχοντικό Βαμβακά παραμένουν κλειστά, ενώ το Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας δεν έχει τη θέση που θα μπορούσε να έχει στην καθημερινότητα της πόλης. Παράλληλα, πολλοί/ες θα περίμεναν πως μια περιοχή με τόσο σημαντική βιβλιοθήκη θα είχε αναπτύξει και έναν οργανωμένο μουσειακό χώρο γύρω από το βιβλίο και την ιστορία του.

Το συγκεκριμένο θέμα έχει απασχολήσει πολλές φορές τη δημόσια συζήτηση τα τελευταία χρόνια, καθώς πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά άμεσα τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς της πόλης, χωρίς ουσιαστική λειτουργία και αξιοποίηση.

Εντούτοις, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων, το ζήτημα του πολιτισμού και της ανάπτυξης επιστρέφει. Σε μια περίοδο όπου η Κοζάνη αναζητά νέες προοπτικές μέσα από τη μετάβαση της απολιγνιτοποίησης, αξίζει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην πολιτιστική αξιοποίηση. Γιατί τα μουσεία δεν αφορούν μόνο το παρελθόν, αλλά και τις δυνατότητες που μπορούν να δημιουργήσουν για το μέλλον.

Άραγε, αν «τα μουσεία ενώνουν τον κόσμο», πόσο χώρο δίνεται πραγματικά στον πολιτισμό;