Σε καθεστώς αυξημένης επιτήρησης βρίσκεται η Λέσβος μετά την επιβεβαίωση κρούσματος Αφθώδης πυρετός, με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να ενεργοποιεί έκτακτα μέτρα για τον περιορισμό της εξάπλωσης της νόσου.
Σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών, έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία τα Τοπικά Κέντρα Ελέγχου, ενώ στο νησί εφαρμόζεται αυστηρό πλαίσιο περιορισμών που αφορά το σύνολο της παραγωγικής αλυσίδας, από την εκτροφή ζώων έως τη διακίνηση προϊόντων ζωικής προέλευσης.
Στην Περιφερειακή Ενότητα Λέσβου έχουν οριοθετηθεί ζώνη προστασίας σε ακτίνα 3 χιλιομέτρων και ζώνη επιτήρησης σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων από την εστία μόλυνσης, ενώ το υπόλοιπο νησί έχει χαρακτηριστεί ως περαιτέρω απαγορευμένη ζώνη. Τα μέτρα θα παραμείνουν σε ισχύ τουλάχιστον έως τις 15 Μαΐου 2026.
Ιδιαίτερα αυστηροί είναι οι περιορισμοί στις μετακινήσεις ζώντων ζώων, καθώς απαγορεύεται πλήρως η διακίνηση βοοειδών, αιγοπροβάτων και χοίρων για οποιονδήποτε σκοπό, συμπεριλαμβανομένης της σφαγής, της αναπαραγωγής και της βόσκησης, τουλάχιστον για δέκα ημέρες και μέχρι νεότερη αξιολόγηση των επιδημιολογικών δεδομένων.
Τι ισχύει για γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα
Σημαντικοί περιορισμοί επιβάλλονται και στη διαχείριση του νωπού γάλακτος και των γαλακτοκομικών προϊόντων. Η διακίνηση εκτός Λέσβου απαγορεύεται πλήρως, ενώ η μεταποίηση επιτρέπεται μόνο εντός της ίδιας ζώνης παραγωγής και υπό αυστηρές συνθήκες βιοασφάλειας.
Η θερμική επεξεργασία των προϊόντων πρέπει να πληροί τουλάχιστον τις προδιαγραφές παστερίωσης (72°C για 15 δευτερόλεπτα), ενώ η κατανάλωση των προϊόντων που παράγονται στο νησί περιορίζεται αποκλειστικά εντός αυτού.
Παράλληλα, γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν ήδη παραχθεί στην υπόλοιπη χώρα από γάλα προερχόμενο από τη Λέσβο ή έχουν διακινηθεί από το νησί μετά τις 15 Ιανουαρίου 2026, αποσύρονται προσωρινά από την αγορά.
Απαγόρευση σφαγών και διακίνησης κρέατος
Στον τομέα του κρέατος, τα μέτρα είναι εξίσου αυστηρά. Έχει επιβληθεί καθολική απαγόρευση σφαγών παραγωγικών δίχηλων ζώων στο νησί μέχρι νεωτέρας, ενώ απαγορεύεται και η αποστολή κρέατος και προϊόντων του προς την υπόλοιπη Ελλάδα, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τρίτες χώρες.
Τα σφάγια που βρίσκονται ήδη σε εγκαταστάσεις της Λέσβου μπορούν να διατεθούν μόνο στην τοπική αγορά, ενώ ειδικοί όροι ισχύουν για τη θερμική επεξεργασία προϊόντων που προέρχονται από τοπικές εκτροφές.
Περιορισμοί σε ζωικά υποπροϊόντα και ζωοτροφές
Απαγορεύεται επίσης η μετακίνηση ζωικών υποπροϊόντων εκτός νησιού, συμπεριλαμβανομένων νεκρών ζώων, δερμάτων, γάλακτος και λοιπών υπολειμμάτων σφαγής. Η διαχείρισή τους πραγματοποιείται αποκλειστικά εντός Λέσβου, με ειδικές προβλέψεις για αποθήκευση και επεξεργασία.
Περιορισμοί ισχύουν και για τις ζωοτροφές, στο πλαίσιο της συνολικής προσπάθειας αποτροπής διασποράς του ιού.
Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες πραγματοποιούν εκτεταμένους ελέγχους στις εκτροφές, δίνοντας προτεραιότητα στις ζώνες προστασίας. Μεταξύ των υποχρεωτικών μέτρων περιλαμβάνονται η περίφραξη των μονάδων, οι απολυμάνσεις οχημάτων και εξοπλισμού, η καταγραφή επισκεπτών και η χρήση ειδικής προστατευτικής ένδυσης.
Το Υπουργείο καλεί όλους τους εμπλεκόμενους –κτηνοτρόφους, μεταφορείς, σφαγεία και γαλακτοκομικές επιχειρήσεις– να τηρούν αυστηρά τις οδηγίες, επισημαίνοντας ότι η έγκαιρη συμμόρφωση αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τον περιορισμό της νόσου.
Ο αφθώδης πυρετός συγκαταλέγεται στα πιο μεταδοτικά νοσήματα των παραγωγικών ζώων, με δυνατότητα εξάπλωσης τόσο μέσω άμεσης επαφής όσο και μέσω μολυσμένων αντικειμένων ή ακόμη και αερογενώς. Παρότι δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο, οι επιπτώσεις του στην κτηνοτροφία είναι ιδιαίτερα σοβαρές, καθιστώντας αναγκαία την άμεση εφαρμογή αυστηρών μέτρων ελέγχου.
