Μια ντουζίνα λόγοι… Άρθρο του Χρήστου Παπαδόπουλου

Επιτέλους. Μετά την εκλογή της νέας κυβέρνησης, το πρόβλημα χρέους της Ελλάδος φαίνεται να έχει τη δυνατότητα να τεθεί σε νέες βάσεις. Τα συστημικά μέσα  επικοινωνίας δεν παρείχαν πριν τις εκλογές τον απαραίτητο χρόνο για ένα τέτοιο δημόσιο διάλογο. Να προσεγγίζονταν δηλαδή κι άλλες εκδοχές, πλην αυτής που υπαγόρευε η τότε κυβέρνηση και οι εντολοδόχοι της. Από τις πρώτες κιόλας ώρες της εποχής – ΣΥΡΙΖΑ, άρχισαν να τίθενται νέες παραδοχές, να εμφανίζονται νέες σκέψεις1, που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον:  

1. Με βάση τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις των προγραμμάτων που επέβαλλαν οι δανειστές στη χώρα μας, τα πρωτογενή  πλεονάσματα για τα επόμενα πέντε χρόνια μπορεί να κυμανθούν ετησίως από 1,5% έως 4,5% περίπου του ΑΕΠ2. Σύμφωνα μ’ αυτά, τα επόμενα πέντε χρόνια η Ελλάδα θα είχε την δυνατότητα να επιστρέψει στους πιστωτές της περίπου 35 δις ευρώ. Δηλαδή μόλις το 0,05%3 του συνολικού παραγόμενου ΑΕΠ της ΕΕ για την πενταετία αυτή ή 3,9% του Ελληνικού ΑΕΠ γι’ αυτήν την περίοδο (με σταθερές τιμές 2013). Όταν το δημόσιο χρέος4 της Ελλάδας αντιπροσωπεύει μόλις το 2,95% του συνολικού δημοσίου χρέους της Ε.Ε. 5 Συνεπώς τα οικονομικά μεγέθη της Ελλάδος σε σύγκριση με τα αντίστοιχα του συνόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πάρα πολύ μικρά. Ας μη ξεχνάμε ότι το ΑΕΠ της Ελλάδας αποτελεί μόλις 1,35% της ΕΕ (στοιχεία 2013).

2. Για μια χώρα όσο υπερχρεωμένη  και να είναι,  από τη στιγμή που παράγει πρωτογενή πλεονάσματα, θα υπάρχουν πάντα πιστωτές να της χορηγούν νέα δάνεια.  Συνεπώς αυτοί δεν έχουν πρόβλημα να παρέχουν νέες εξυπηρετήσεις, αφού ξέρουν ότι μ’ αυτές θα αποπληρώνονται προηγούμενες υποχρεώσεις. Το ίδιο διαπιστώνουμε να συμβαίνει και  στην περίπτωση της Ελλάδας. Αν και το συνολικό χρέος της χώρας αξιολογείται ως μη διαχειρίσιμο, εντούτοις η τρόικα εξακολουθεί να μας δανείζει κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις (αξιολόγηση).

3. Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος του χρέους μας ανήκει στο δημόσιο των χωρών της Ε.Ε. και όχι στις ιδιωτικές τράπεζες όπως ήταν πριν την αναδιάρθρωση του. Η μετάλλαξη αυτή του ελληνικού χρέους  επιβλήθηκε από την τρόικα, για να διασωθούν οι μεγάλες συστημικές τράπεζες της Ευρώπης. Επομένως συνειδητά πήραν αυτό το φορτίο στους ώμους τους.  

4. Το ευαίσθητο σημείο της οικονομίας μας δεν είναι τόσο το χρέος του, όσο οι όροι που έχουν τεθεί για την αποπληρωμή του. Το μείζον ζήτημα της χώρας αυτή την περίοδο είναι χρηματοδότηση των τραπεζών, η οποία εξαρτάται (εξαιτίας του ευρώ) από την ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα. Αν λοιπόν το πρόβλημα της αναχρηματοδότησης των τραπεζών απεξαρτηθεί από τις συζητήσεις για το χρέος, τότε αυτόματα η συζήτηση για το ελληνικό χρέος μπαίνει σε μια τελείως διαφορετική διάσταση και δεν τίθεται πλέον ζήτημα εξόδου από την ευρωζώνη.

5. Το GREXIT είναι ένα ενδεχόμενο για το οποίο, όπως έχουν δηλώσει προεκλογικά τα περισσότερα  πολιτικά κόμματα της χώρας, δεν είναι στις επιδιώξεις της χώρας. Επομένως περισσότερο χρησιμοποιείται ως απειλή του διευθυντηρίου της Ε.Ε. προς την Ελλάδα, αν αυτή δεν πειθαρχήσει στις εντολές του.

6. Αν λοιπόν η Ελλάδα εκδιωχθεί από την ευρωζώνη, τότε αναγκαστικά θα προχωρήσει σε μια εθνική νομισματική πολιτική. Ποιος είναι σε θέση σήμερα να ισχυριστεί ότι αυτό δε θα βρει μιμητές κι άλλες χώρες της Ε.Ε.; Ποιος είναι αυτός που μπορεί να σταματήσει την εξέλιξη ενός «φαινομένου της πεταλούδας» ή άλλως ενός καταστροφικού ντόμινο;

7. Μια πιθανή έξοδος της χώρας από το ευρώ, είναι γεγονός ότι θα δημιουργήσει για ένα δυο χρόνια μεγάλα προβλήματα μέχρι να βρει ξανά τον βηματισμό της. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που φοβούνται ότι σε μια τέτοια περίπτωση, το διευθυντήριο της Ε.Ε. θα εξακολουθούσε να υπονομεύει την ελληνική μετά-ευρώ οικονομία. Τότε όμως δεν θα ενταφιάζονταν οριστικά οι ευρωπαϊκές αρχές, που υποτίθεται αποτέλεσαν την συγκολλητική ουσία για τη σύσταση της ενιαίας Ευρώπης;

8. Δεν είναι τυχαίο, οι πρώτες επισκέψεις ευρωπαίων αξιωματούχων στη χώρα μας μετά τις εκλογές, να γίνουν από υποστηρικτές της Γερμανικής σχολής.  Η επιδίωξη των  Σούλτς, Ντάισελμπλουμ κλπ, να πιέσουν την ελληνική κυβέρνηση να βάλει την ουρά κάτω από τα σκέλια (μια βδομάδα μετά τις εκλογές), είναι σύμφωνη με τα ευρωπαϊκά ιδεώδη και υπαγορεύεται από στοιχειώδη διπλωματική λογική; Ειδικότερα η δυσφορία  που επέδειξε ο  πρόεδρος του eurogroup μετά τη συνάντηση του με το νέο υπουργό Οικονομικών, αποτυπώνει όχι μόνο το ήθος τους, αλλά και πως τους αντιμετώπιζαν όλα αυτά τα χρόνια οι εκπρόσωποι των ελληνικών κυβερνήσεων.

9. Η δημιουργία εικόνας κρίσης και πανικού στο ελληνικό χρηματιστήριο, με την υποχώρηση των  hedge funds, δεν προκαλεί εντύπωση ούτε και αναστάτωση στους θεσμικούς επενδυτές, αφού ο ρόλος τους είναι η γρήγορη κερδοσκοπία6. Το παροδικό αυτό φαινόμενο άρχισε ήδη να εξισορροπείται.

10.  Η Ελλάδα χρειάζεται σοβαρούς επενδυτές κι όχι τυχοδιώκτες. Χρειάζεται επενδύσεις σε παραγωγικούς τομείς και όχι σε άυλα κερδοσκοπικά χρηματοπιστωτικά προϊόντα. Η χώρα για να φύγει από τον φαύλο κύκλο της ύφεσης χρειάζεται επενδύσεις, όπως αυτές που έγιναν στην μεταπολεμική Γερμανία, από τους νικητές συμμάχους7.

11. Το σκληρό ευρώ τον τελευταίο χρόνο δέχεται ιδιαίτερη πίεση στις διεθνείς χρηματαγορές. Η ισοτιμία του σε σχέση με το πληθωριστικό δολάριο συνεχώς χάνει έδαφος. Οικονομικοί αναλυτές ισχυρίζονται ότι η Ευρώπη και το ευρώ το 2015 θα βρεθούν σε ιδιαίτερα δεινή θέση8. Αν, και όπως εξελίσσονται τα οικονομικά μεγέθη στην Ευρώπη, η σχέση δολαρίου και ευρώ φτάσει στο εφιαλτικό επίπεδο του 1:1, τότε μια επιπλέον κρίση όπως αυτή του GREXIT, θα έχει πολλαπλασιαστικές συνέπειες τόσο για το ίδιο το ευρώ, όσο και για τις χώρες της ευρωζώνης. Οι επιπτώσεις αυτές θα είναι ακόμη μεγαλύτερες για την Γερμανία, η οποία κι έχει επιβάλει την πολιτική του σκληρού ευρώ.

12. Αν πάραυτα, και μετά απ’ όλα τα παραπάνω, επιδιωχθεί μια βίαια έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ, τότε το ευρωπαϊκό ιδεώδες τίθεται σε ευθεία αμφισβήτηση. Από μια Ευρώπη της αλληλεγγύης και των ίσων ευκαιριών, περνάμε στην Ευρώπη των εκβιασμών και της βίαιης επιβολής των απόψεων των ισχυρών έναντι των αδυνάμων. Αλήθεια ποιος νοήμων (πέρα των διαβρωμένων πολιτικών ηγεσιών)  μπορεί να ισχυριστεί ότι μια τέτοια Ευρώπη έχει μέλλον;

Η κυβερνητική αλλαγή στη χώρα μας, έφερε μαζί της μοιραία και την απαίτηση για μια νέα συνολική αναθεώρηση του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι. Η επικυριαρχία της Γερμανίας στις αποφάσεις της Ε.Ε., με το πέρασμα του καιρού δεν γίνεται πια αγόγγυστα, από τις υπόλοιπες χώρες. Οι περισσότεροι λαοί βλέπουν ότι η λιτότητα οδηγεί σ’ ένα νέο εργασιακό μεσαίωνα, όπου οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι και οι πλούσιοι πλουσιότεροι. Στην Ελλάδα και ειδικότερα στη νέα κυβέρνηση της, έτυχε το καθήκον να βγάλουν πρώτοι τα κάρβουνα από τη φωτιά. Είμαστε υποχρεωμένοι ως έθνος και ως χώρα να τα καταφέρουμε. Όσο κι αν γαυγίζουν τα σκυλιά, το κάρο πρέπει να βγει από την λάσπη…

Χρήστος Παπαδόπουλος

Σχολιάστε